Trądzik hormonalny i przebarwienia w menopauzie – czy to możliwe po 50-tce?

Problemy dotyczące skóry w okresie klimakterium kojarzą się przede wszystkim z przesuszeniem naskórka i pogłębieniem zmarszczek. Niestety, to nie jedyne nieprzyjemne objawy zmian hormonalnych, które są widoczne gołym okiem. Wahania stężenia hormonów we krwi mogą powodować również pojawianie się trądziku hormonalnego i przebarwień. Menopauza i okres, który ją poprzedza, to zatem czas, kiedy skóra wymaga szczególnej troski, a często nawet konsultacji z dermatologiem. Jakie są przyczyny powstawania wyprysków i plam pigmentacyjnych u kobiet po 45. roku życia i jak sobie z nimi radzić?

Jakie zmiany hormonalne zachodzą w okresie okołomenopauzalnym?

Powodem wielu problemów skórnych, które pojawiają się w okresie klimakterium, są trwałe zmiany hormonalne zachodzące w tym czasie w organizmie. To naturalny proces, który rozpoczyna się w ciele każdej kobiety zazwyczaj po 45. roku życia, a czasem wcześniej. Stopniowe wygasanie funkcji jajników i zmniejszenie się liczby pęcherzyków powodują ograniczenie produkcji progesteronu, wyraźny spadek poziomu estrogenów (przede wszystkim estradiolu) oraz obniżenie stężenia inhibiny B we krwi. Równocześnie znacznie wzrasta poziom hormonu folikulotropowego (FSH) i hormonu luteinizującego (LH). Poziom androgenów, zwłaszcza testosteronu, również spada, ale znacznie wolniej niż poziom estrogenów.

Wszystkie te zmiany odbijają się wyraźnie na kondycji skóry. W okresie okołomenopauzalnym zmniejsza się znacząco produkcja kolagenu, dochodzi do szybszej degradacji kwasu hialuronowego w naskórku, skóra ma również tendencję do przesuszania się albo, przeciwnie, do przetłuszczania. Pogarsza się również mikrokrążenie. To wszystko sprawia, że skóra staje się wiotka, cienka i podatna na podrażnienia, pojawiają się też coraz głębsze zmarszczki. Nie są to jednak jedyne problemy – równie często do tych objawów dołączają przebarwienia oraz trądzik hormonalny.

Skąd się bierze trądzik hormonalny w menopauzie?

Skóra dojrzała wbrew pozorom bywa bardzo podatna na pojawianie się trądziku hormonalnego. Menopauza, jak już zostało wspomniane, to czas, kiedy w organizmie kobiety androgeny (męskie hormony płciowe) zyskują względną przewagę, co z kolei prowadzi do nadmiernej produkcji sebum i powstawania trądziku. Główne przyczyny to:

• zaburzenie pracy gruczołów łojowych,
• zmiany metaboliczne i insulinooporność,
• uszkodzenie bariery naskórkowej, przesuszanie się skóry i utrata kolagenu.

Zmiany trądzikowe związane z przewlekłym stanem zapalnym bywają bardzo uciążliwe. Mają zwykle postać krostek, grudek, zaskórników lub podskórnych guzków, powodują podrażnienie skóry, bywają bolesne i trudne do wyleczenia. Najczęściej pojawiają się na brodzie, żuchwie i w okolicach ust.

Przebarwienia – najczęstsze przyczyny

Drugim częstym problemem skórnym pojawiającym się w okresie perimenopauzy i menopauzy są plamy pigmentacyjne. Hormony w pewnym stopniu odpowiedzialne za ich powstawanie to przede wszystkim estrogeny, a dokładniej ich coraz niższe stężenie. Przebarwienia te mają postać ciemnych, nieregularnych plam o różnej wielkości, które zwykle pojawiają się na twarzy, dekolcie i dłoniach. Są naturalnym efektem starzenia się skóry, a ich bezpośrednie przyczyny to:

• pogorszenie się funkcjonowania melanocytów, które nierównomiernie produkują melaninę (barwnik);
• wieloletnia ekspozycja na promieniowanie UV i większa podatność skóry na skutki jego działania, które pobudza komórki barwnikowe do produkcji melaniny;
• naruszona bariera naskórkowa;
• przewlekłe stany zapalne skóry;
• spowolniony proces odnowy naskórka, przez co nadmiar barwnika kumuluje się, a przebarwienia są trudniejsze do usunięcia.

Przebarwienia pojawiające się na skórze w tym okresie to przede wszystkim plamy soczewicowate (starcze) i ostudy. Bywa, że widoczne stają się również ciemniejsze ślady po stanach zapalnych i uszkodzeniach, które nie znikają, ponieważ zdolność regeneracji naskórka w tym okresie jest znacznie osłabiona.

Jak radzić sobie z przebarwieniami i trądzikiem po 50. roku życia?

Podstawą dbania o skórę dojrzałą w okresie okołomenopauzalnym jest stosowanie odpowiednich kosmetyków oraz wprowadzenie wieloetapowej pielęgnacji. Poradzenie sobie z trądzikiem hormonalnym i plamami pigmentacyjnymi w tym czasie wymaga nieco wysiłku, ale nie jest niemożliwe.

W przypadku eliminowania przebarwień najważniejsze jest stosowanie preparatów z wysokim filtrem UV (najlepiej SPF 50+). Dodatkowo warto sięgnąć po kosmetyki zawierające:

• kwas azelainowy,
• kwas traneksamowy,
• niacynamid,
• retinoidy, 
• witaminę C,
• kwasy AHA.

Trądzik hormonalny w okresie menopauzy wymaga często wizyty u lekarza (dermatologa lub endokrynologa), wykonania badań krwi i dobrania odpowiednich leków. W tym przypadku niezwykle ważna jest również codzienna pielęgnacja skóry:

• łagodne oczyszczanie z użyciem środków, które nie naruszają bariery hydrolipidowej skóry i nie przesuszają jej;
• stosowanie kremów dla kobiet po 40. roku życia o silnym działaniu nawilżającym i regenerującym;
• unikanie kosmetyków o silnym działaniu złuszczającym;
• używanie kremów z wysokim filtrem UV.

Zarówno w przypadku przebarwień, jak i trądziku hormonalnego w okresie klimakterium można rozważyć skorzystanie z zabiegów gabinetowych, np. peelingów chemicznych, terapii peptydowych i polinukleotydowych, mezoterapii igłowej lub laseroterapii. Wymaga to jednak wcześniejszej konsultacji ze specjalistą.

Piękna skóra w okresie okołomenopauzalnym – czy to możliwe?

Na szczęście obecnie na rynku dostępnych jest wiele kosmetyków i kompleksowych kuracji przeznaczonych specjalnie dla kobiet po 40. roku życia, które pozwalają zadbać o nadwrażliwą skórę ze skłonnością do wyprysków i przebarwień. Wdrożenie odpowiednio wcześnie prawidłowej rutyny pielęgnacyjnej dostosowanej do potrzeb cery dojrzałej oraz konsultacja z lekarzem to przepis na poradzenie sobie z trądzikiem i przebarwieniami, a przynajmniej na znaczne ograniczenie ich widoczności. Najważniejsze są konsekwencja, cierpliwość i świadomość, że organizm potrzebuje czasu, żeby odzyskać utraconą równowagę.