Menopauza to czas, który wiąże się z dużymi zmianami hormonalnymi. I chociaż współczesna medycyna oferuje rozwiązania mogące zmniejszać dolegliwości, coraz więcej kobiet szuka naturalnych alternatyw dla najpopularniejszego z nich, czyli hormonalnej terapii zastępczej. Tutaj z pomocą przychodzą zioła. Fitoterapia, czyli leczenie roślinami, ma wielowiekową tradycję i dzisiaj często znajduje również potwierdzenie w badaniach naukowych. Poznaj zioła na menopauzę, uderzenia gorąca i wahania nastroju, które wzmocnią Twój organizm i pomogą zmniejszyć uciążliwe symptomy.
Zioła na przekwitanie
Klimakterium to kilkuletni okres, w którym dochodzi do stopniowego spadku poziomu estrogenów oraz wygaszania funkcji rozrodczych. Może powodować szereg objawów, takich jak między innymi:
- uderzenia gorąca,
- problemy ze snem,
- suchość śluzówek,
- osłabienie koncentracji i “mgła mózgowa”,
- zmniejszenie nawodnienia i elastyczności skóry,
- osłabienie włosów,
- wahania nastroju,
- wzrost masy ciała,
- utratę gęstości mineralnej kości,
- nadmierne wypadanie włosów,
- bóle pleców i mięśni,
- spadek energii.
Wymienione symptomy mogą znacznie zmniejszać komfort życia i utrudniać codzienne funkcjonowanie. Na szczęście istnieją rośliny, których działanie pomaga skutecznie je łagodzić. Zioła na klimakterium to przede wszystkim te bogate w fitoestrogeny. Koniczyna czerwona, pluskwica groniasta, chmiel zwyczajny, szałwia lekarska i lucerna siewna – to tylko niektóre rośliny wspierające organizm w okresach zmian hormonalnych, takich jak menopauza. Zioła te mogą być spożywane wraz z dietą, a także w formie naparów i suplementów diety (zawsze po konsultacji z lekarzem).
Jak stosować zioła w menopauzie?
Zioła można stosować w różnych formach, w zależności od potrzeb – mogą to być napary, płukanki do włosów, kapsułki, syropy, kremy i serum czy ekstrakty w kroplach. Najważniejsze jest, żeby stosować je regularnie przez kilka tygodni, ponieważ ich działanie nie zawsze jest natychmiastowe. Pierwsze efekty pojawiają się po ok. 2-8 tygodniach, chociaż działanie uspokajające lub zmniejszające potliwość można często zaobserwować od razu. Należy jednak pamiętać, że chociaż są naturalne, nie oznacza to, że ich stosowanie jest całkowicie pozbawione ryzyka. Niektóre zioła mogą wchodzić w interakcje z lekami, osłabiać je lub potęgować skutki uboczne, a także rozrzedzać krew czy podnosić ciśnienie. Dlatego przyjmowanie ziół na menopauzę każdorazowo należy skonsultować z lekarzem, szczególnie w przypadku nowotworów hormonozależnych, problemów z nadciśnieniem oraz podczas terapii hormonalnych.
Czym są fitoestrogeny?
Fitoestrogeny to naturalne związki roślinne, które swoją strukturą przypominają estrogeny, dlatego wykazują działanie naśladujące żeńskie hormony płciowe. Wspierają równowagę hormonalną, działają antyoksydacyjnie, łagodzą uderzenia gorąca, pomagają w profilaktyce osteoporozy i mogą zmniejszać ryzyko niektórych nowotworów. Główne źródła i rodzaje fitoestrogenów to:
- izoflawony – są obecne przede wszystkim w soi i innych roślinach strączkowych, a także w niektórych ziołach;
- lignany – dostarczają ich głównie ziarna i nasiona, takie jak siemię lniane, sezam i słonecznik;
- stilbeny – są obecne w skórkach czerwonych winogron, owocach jagodowych i orzeszkach ziemnych;
- kumestany – znajdują się między innymi w kiełkach lucerny i czerwonej koniczynie.
Fitoestrogeny są szczególnie polecane kobietom po 40. roku życia jako naturalne wsparcie organizmu, ponieważ mogą:
- łagodzić uderzenia gorąca, poty nocne, bezsenność i zmiany nastroju,
- obniżać poziom „złego” cholesterolu LDL i ciśnienie krwi,
- przeciwdziałać osteoporozie,
- zmniejszać ryzyko chorób serca,
- wzmacniać płaszcz hydrolipidowy skóry,
- poprawiać nawilżenie i elastyczność skóry,
- przyspieszać gojenie stanów zapalnych i infekcji,
- wspierać detoksykację organizmu,
- stymulować produkcję kolagenu,
- działać antyoksydacyjnie,
- opóźniać procesy starzenia organizmu,
- regulować pracę gruczołów łojowych.
Najlepsze zioła na menopauzę – top 5
Pluskwica groniasta (Cimicifuga racemosa)
To jedno z najlepiej przebadanych ziół stosowanych w łagodzeniu objawów menopauzy, szczególnie tych związanych z uderzeniami gorąca. Co istotne, mechanizm działania pluskwicy groniastej znacznie różni się od klasycznych fitoestrogenów – nie działa bezpośrednio jak estrogen, lecz wpływa m.in. na receptory serotoninowe w mózgu. Dzięki temu może korzystnie oddziaływać zarówno na termoregulację, jak i nastrój. Pluskwica wykazuje też działanie wspierające układ nerwowy, dzięki czemu może łagodzić takie objawy jak drażliwość, napięcie czy zaburzenia snu. Może też pomagać w ograniczaniu nocnych potów wynikających z niestabilności układu autonomicznego.
Pluskwica groniasta w menopauzie:
- redukuje uderzenia gorąca i zmniejsza ich częstotliwość,
- wspiera stabilność emocjonalną i poprawia nastrój,
- korzystnie wpływa na układ nerwowy i jakość snu,
- może zmniejszać uczucie napięcia i niepokoju,
- wspiera adaptację organizmu do zmian hormonalnych.
Przeciwwskazania i środki ostrożności:
- nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią,
- nie zaleca się stosowania przy nowotworach hormonozależnych bez konsultacji z lekarzem,
- może wchodzić w interakcje z lekami hormonalnymi,
- przy długotrwałym stosowaniu warto kontrolować funkcję wątroby.
Czerwona koniczyna (Trifolium pratense)
Czerwona koniczyna jest bogatym źródłem izoflawonów, czyli naturalnych fitoestrogenów, które wiążą się z receptorami estrogenowymi w organizmie. Dzięki temu częściowo kompensują spadek poziomu estrogenów w okresie menopauzy i pomagają łagodzić niektóre z objawów. Regularne spożywanie czerwonej koniczyny może zmniejszać częstotliwość i nasilenie uderzeń gorąca, a także wspierać równowagę hormonalną. Same izoflawony mają pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy i pomagają utrzymać prawidłowy profil lipidowy. Kobiety stosujące czerwoną koniczynę mogą również zauważyć poprawę ogólnego samopoczucia, poziomu energii oraz zmniejszenie uczucia zmęczenia.
Czerwona koniczyna w menopauzie:
- łagodzi uderzenia gorąca,
- wspiera układ sercowo-naczyniowy,
- pomaga utrzymać równowagę hormonalną,
- może poprawiać energię i samopoczucie,
- wspiera zdrowie kości,
- korzystnie wpływa na kondycję skóry i włosów,
- może obniżać poziom złego cholesterolu.
Przeciwwskazania i środki ostrożności:
- nie należy stosować przy nowotworach hormonozależnych (np. piersi, macicy) bez konsultacji lekarskiej,
- może wpływać na krzepliwość krwi,
- nie zaleca się stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią,
- może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych,
- może wchodzić w interakcje z hormonalną terapią zastępczą (HTZ),
- osoby z zaburzeniami hormonalnymi powinny skonsultować stosowanie z lekarzem.
Szałwia lekarska (Salvia officinalis)
Szałwia jest szczególnie ceniona za swoje działanie ograniczające nadmierne pocenie się, które jest jednym z bardziej uciążliwych objawów menopauzy. Jej działanie polega na wpływie na ośrodek termoregulacji w mózgu oraz aktywność gruczołów potowych. Ponadto zawiera silne przeciwutleniacze, które wspierają organizm w walce ze stresem oksydacyjnym. Szałwia wpływa też korzystnie na funkcje poznawcze – może poprawiać koncentrację i pamięć, co pomaga łagodzić tzw. „mgłę mózgową”, często zgłaszaną w okresie menopauzy.
Szałwia w menopauzie:
- zmniejsza nadmierne pocenie i uderzenia gorąca,
- wspiera koncentrację i pamięć,
- działa przeciwutleniająco,
- ma właściwości przeciwzapalne,
- wspomaga organizm przy infekcjach,
- wzmacnia układ odpornościowy,
- łagodzi dolegliwości trawienne,
- pomaga łagodzić problemy dermatologiczne.
Przeciwwskazania i środki ostrożności:
- zawiera tujon, który w większych dawkach działa neurotoksycznie – może wywoływać lub nasilać drgawki,
- może wchodzić w interakcje z lekami wpływającymi na układ nerwowy,
- zaleca się ostrożność u osób z nadciśnieniem, chorobami serca, nerek i wątroby.
Niepokalanek pospolity (Vitex agnus-castus)
Niepokalanek to roślina znana przede wszystkim z działania regulującego gospodarkę hormonalną, szczególnie poprzez wpływ na przysadkę mózgową i poziom prolaktyny. Choć częściej stosowany jest w zespole napięcia przedmiesiączkowego (PMS), świetnie sprawdza się również w okresie okołomenopauzalnym. Może zmniejszać wahania nastroju, drażliwość oraz napięcie emocjonalne. U kobiet w perimenopauzie może także wspierać regulację cykli i łagodzić objawy związane z ich nieregularnością.
Niepokalanek na menopauzę:
- wspiera równowagę hormonalną,
- zmniejsza drażliwość i napięcie emocjonalne,
- pomaga organizmowi adaptować się do zmian hormonalnych,
- może wspierać regulację snu,
- łagodzi objawy PMS w okresie przejściowym,
- wspiera pracę przysadki mózgowej,
- może zmniejszać tkliwość piersi.
Przeciwwskazania i środki ostrożności:
- nie stosować w ciąży i podczas karmienia piersią,
- niewskazany przy stosowaniu hormonalnej terapii zastępczej bez konsultacji lekarskiej,
- należy zachować ostrożność w przypadku chorób przysadki mózgowej,
- może wpływać na działanie leków hormonalnych (np. antykoncepcji),
- nie zaleca się stosować niepokalanka przy nowotworach hormonozależnych bez nadzoru lekarza.
Chmiel zwyczajny (Humulus lupulus)
Znany głównie jako składnik piwa, chmiel jest również cennym surowcem zielarskim o działaniu uspokajającym i fitoestrogenowym. Zawiera m.in. 8-prenylnaryngeninę – jeden z najsilniejszych naturalnych fitoestrogenów, który wspiera organizm w okresie spadku estrogenów. Chmiel może pomagać w łagodzeniu uderzeń gorąca oraz poprawiać ogólny komfort. Jest też ceniony za swoje działanie wyciszające. Pomaga w zasypianiu, poprawia jakość snu i redukuje napięcie nerwowe. Może być szczególnie pomocny dla kobiet, które w okresie menopauzy zmagają się z bezsennością, niepokojem lub przewlekłym stresem.
Chmiel w menopauzie:
- łagodzi uderzenia gorąca,
- ułatwia zasypianie,
- działa uspokajająco i zmniejsza napięcie nerwowe,
- pomaga w poprawie ogólnego samopoczucia,
- reguluje pracę gruczołów łojowych,
- nadaje włosom połysk i wzmacnia cebulki włosowe,
- wspiera leczenie chorób dermatologicznych,
- może zmniejszać uczucie niepokoju i rozdrażnienia,
- wspiera regenerację organizmu podczas snu,
- jest pomocny przy napięciowych bólach głowy.
Przeciwwskazania i środki ostrożności:
- może nasilać senność i obniżenie nastroju, dlatego nie powinno się łączyć go z lekami uspokajającymi, nasennymi i przeciwdepresyjnymi bez konsultacji z lekarzem,
- w przypadku nowotworów hormonozależnych wskazana jest konsultacja lekarska,
- może powodować senność, dlatego należy unikać prowadzenia pojazdów po spożyciu.
Dodaj komentarz