lut 16^th

Menopauza a pielęgnacja. Czy trzeba zmieniać kosmetyki w trakcie menopauzy?

Menopauza to naturalny etap w życiu kobiety, który wiąże się z głębokimi zmianami hormonalnymi. Kiedy mówi się o objawach menopauzy najczęściej wspominane są uderzenia gorąca, wahania nastroju czy spowolnienie metabolizmu, jednak równie istotnym, a rzadziej opisywanym, aspektem są zmiany dotyczące włosów i skóry głowy. Dla wielu kobiet pogorszenie ich kondycji bywa jednym z najbardziej widocznych problemów wynikających z menopauzy, który może silnie oddziaływać na poczucie własnej wartości i ogólną kondycję psychiczną. Zmiana kosmetyków w trakcie menopauzy nie powinna być więc traktowana jako konieczność wynikająca wyłącznie z wieku, lecz jako naturalna odpowiedź na zmieniające się potrzeby organizmu.

Zmiany hormonalne a kondycja włosów i skóry głowy

Menopauza i poprzedzający oraz następujący po niej okres klimakterium to etapy związane z wygaszaniem funkcji hormonalnej jajników. Choć menopauza dotyczy całego organizmu, jednymi mocno zauważalnych zmian są te, które zachodzą w obrębie skóry, włosów i paznokci. Ponieważ potrzeby skóry w okresie menopauzy się zmieniają, warto przemyśleć, co na nią nakładamy i jakie kosmetyki najlepiej sprawdzą się w tym czasie.

Kondycja skóry a menopauza

Kluczową rolę w procesach zachodzących w okresie klimakterium odgrywa spadek poziomu estrogenów, czyli żeńskich hormonów płciowych – to one pobudzają fibroblasty do produkcji włókien kolagenowych oraz elastyny, hamują działanie enzymów rozkładających kolagen i zwiększają produkcję kwasu hialuronowego, który poprawia gęstość, jędrność i nawodnienie skóry. W związku z tym mogą zacząć pojawiać się głębsze zmarszczki, a skóra, szyja i dekolt zaczynają wiotczeć. Zmniejsza się też ich odporność na czynniki zewnętrzne, a tempo regeneracji komórek ulega znacznemu spowolnieniu. Skóra może stać się bardziej szara i zmęczona, podatna na zaczerwienienia, podrażnienia i reakcje alergiczne. Często zauważalne jest też pojawianie się opuchlizny, szczególnie w okolicach oczu.

Zmiana wyglądu włosów w okresie menopauzy

W czasie menopauzy i klimakterium włosy często tracą swój naturalny blask, sprężystość i objętość. Stają się bardziej suche, matowe i łamliwe, trudniej się układają i wolniej rosną. U kobiet z włosami kręconymi może dojść do osłabienia skrętu, natomiast włosy proste mogą zacząć się puszyć i mocno elektryzować. Gdy poziom estrogenów maleje, skróceniu ulega też faza aktywnego wzrostu (anagen), co wpływa na cykl życia włosów. Te zmiany wynikają zarówno z zaburzeń hormonalnych, jak i z obniżonej zdolności organizmu do regeneracji oraz gorszego ukrwienia skóry głowy.

Ponieważ wzrasta poziom androgenów, czyli męskich hormonów płciowych, może dochodzić do miniaturyzacji mieszków włosowych. W efekcie włosy stają się słabsze i mogą nadmiernie wypadać – podwyższony poziom androgenów często prowadzi do łysienia menopauzalnego, które dotyka ponad 50% kobiet w czasie klimakterium i jest najsilniej widoczny na czubku głowy oraz w okolicy przedziałka. Na intensywność tego procesu wpływają nie tylko hormony, ale również inne czynniki, takie jak przewlekły stres, niedobory żelaza, cynku, witaminy D czy witamin z grupy B, a także choroby tarczycy, które często pojawiają lub ujawniają się właśnie w tym okresie życia.

Skóra głowy w okresie menopauzy

Spadek estrogenów prowadzi do zmniejszenia produkcji sebum, które jest odpowiedzialne za nawilżenie skalpu. Wiąże się to z przesuszeniem, uczuciem ściągnięcia i tkliwości, świądem i/lub łuszczeniem naskórka. Skóra głowy staje się też bardziej wrażliwa, podatna na podrażnienia oraz reakcje alergiczne na kosmetyki, które wcześniej były dobrze tolerowane. Wiele kobiet może w tym czasie zaobserwować nasilenie problemów dermatologicznych, takich jak łojotokowe zapalenie skóry czy łupież, co dodatkowo wpływa na komfort psychiczny i kondycję włosów.

Kosmetyki a menopauza i klimakterium – na co zwrócić uwagę?

Pielęgnacja w okresie klimakterium wymaga wprowadzenia pewnych zmian. Spadek poziomu estrogenów skutkuje nie tylko objawami związanymi z samopoczuciem, ale też z obniżeniem produkcji sebum, kolagenu, elastyny i kwasu hialuronowego w organizmie. W tym czasie:

bariera ochronna ulega osłabieniu,
skóra (w tym skóra głowy) staje się bardziej podatna na przesuszenie, podrażnienia i wiotczenie,
w wyniku spadku estrogenów i wzrostu androgenów faza wzrostu włosa (anagen) ulega skróceniu, cebulki włosowe stają się mniej odżywione, a mieszki włosowe mogą ulegać miniaturyzacji. Wszystko to może powodować wzmożone wypadanie włosów i łysienie menopauzalne.

Składniki, które warto włączyć do codziennej pielęgnacji

Lipidy (oleje roślinne, skwalan) – odbudowują barierę hydrolipidową, zapobiegają transepidermalnej utracie wody (TEWL), zmiękczają, ujędrniają i regenerują skórę. Wygładzają włosy, zmniejszają puszenie i zapobiegają nadmiernemu odparowywaniu wilgoci z ich wnętrza.
Ceramidy – działają regenerująco, przeciwstarzeniowo, nawilżająco i zwiększają odporność skóry na czynniki zewnętrzne. Odbudowują też barierę ochronną, regenerują, nawilżają i wzmacniają włosy.
Postbiotyki – mają właściwości nawilżające, regenerujące i kojące. Pomagają wyciszyć stany zapalne i podrażnienia, wzmacniają barierę ochronną i przywracają równowagę mikrobiomu skóry oraz skalpu, co przekłada się na lepszą pracę gruczołów łojowych i bardziej aktywny porost włosów.
Peptydy – stymulują produkcję kolagenu i elastyny, co wyraźnie poprawia jędrność skóry i owal twarzy. Redukują drobne zmarszczki, regenerują i nawilżają naskórek, wzmacniają skórę głowy, stymulują mikrokrążenie oraz porost włosów.
Humektanty (aloes, hydrolaty, kwas hialuronowy, propanediol, pantenol, gliceryna, sodium PCA) – zapewniają dogłębne nawilżenie, wygładzenie i poprawę napięcia skóry. Przywracają elastyczność włosów i zapobiegają puszeniu.
Cynk – ma działanie łagodzące, seboregulujące, przeciwzapalne, antybakteryjne i łagodzące świąd. Wspiera regenerację naskórka, wspomaga gojenie i neutralizuje działanie wolnych rodników. Wzmacnia też cebulki włosowe, hamuje nadmierne wypadanie, zwalcza grzyby odpowiedzialne za łupież i łojotok oraz bierze udział w produkcji keratyny niezbędnej dla zdrowia, gęstości i siły włosów.
Jedwab – dzięki zawartości fibroiny wiąże wodę w naskórku i włosach. Zwiększa jędrność skóry, wygładza i wykazuje delikatne działanie liftingujące. Wzmacnia też włosy uzupełniając powstałe w ich strukturze mikroubytki.
Witamina A (retinol) – ma intensywne działanie przeciwstarzeniowe. Skutecznie redukuje zmarszczki i przebarwienia, jest jednak dość silnym składnikiem – może wywoływać podrażnienia (szczególnie na początku stosowania) i zwiększa wrażliwość skóry na promienie UV, dlatego podczas jego stosowania należy zawsze używać kremu z wysoką ochroną przeciwsłoneczną. Ważne jest również, aby kurację retinoidami przeprowadzać okresowo, rozpoczynając od bardzo niskich stężeń. Łagodniejszą alternatywą retinolu jest bakuchiol, który w przeciwieństwie do witaminy A nie wywołuje podrażnień i fotouczulenia. Ma łagodniejsze działanie, ale może być stosowany przez cały rok.
Witamina C – ma właściwości rozjaśniające i rozświetlające. Pozostawia na twarzy naturalny efekt “glow” i skutecznie neutralizuje wolne rodniki.
Witamina E – ma działanie przeciwstarzeniowe, wzmacniające i nawilżające. Pomaga utrzymać zdrową i napiętą skórę oraz zwiększa jej odporność na działanie czynników zewnętrznych. Wpływa też pozytywnie na włosy, poprawiając ich wygląd oraz kondycję.
Koenzym Q10 (ubichinon) – ma silne właściwości antyoksydacyjne, ujędrniające, wygładzające, anti-aging i fotoochronne.
Resweratrol – to naturalny aktywator sirtuin, zwanych „białkami długowieczności”. Wspierają one procesy naprawcze komórek skóry i zwiększają odporność na stres oksydacyjny. Dodatkowo resweratrol wzmacnia mieszki włosowe, stymuluje porost, chroni kolor włosów farbowanych, wygładza, nawilża, nabłyszcza i zwiększa odporność kosmyków na uszkodzenia.
Ekstrakty roślinne i owocowe – stanowią bogate źródło witamin, składników mineralnych, cukrów, śluzów i antyoksydantów, które wpływają pozytywnie na kondycję oraz wygląd skóry i włosów.
Kwasy AHA/BHA – łagodnie złuszczają naskórek i stymulują mikrokrążenie. Mają właściwości oczyszczające, antybakteryjne i przeciwzapalne. Pozostawiają skórę gładszą, świeżą i mniej zmęczoną. Odblokowują ujścia gruczołów łojowych, co pomaga przyspieszyć porost i uporać się z problematyczną skórą głowy.
Składniki łagodzące (alantoina, gliceryna, pantenol, betaina, skwalan, postbiotyki, aloes) – zmniejszają podrażnienia, stany zapalne, swędzenie i przesuszenie skóry.
Składniki ujędrniające – zmniejszają wiotkość skóry i poprawiają owal twarzy. Do najlepszych składników ujędrniających należą: kofeina, guarana, teobromina, ekstrakt z bluszczu, ekstrakt z kasztanowca, wąkrota azjatycka, peptydy, witamina C, algi morskie, koenzym Q10, retinol, bakuchiol, kwas hialuronowy i ceramidy.
Składniki stymulujące porost i blokujące działanie DHT (dihydrotestosteronu) w przypadku łysienia menopauzalnego: kofeina, agrest indyjski (amla), biotyna, guarana, żeń-szeń, pokrzywa, zielona herbata, olej lniany, ekstrakt z korzenia bazylii, peptydy, rozmaryn, cynk, glicyna, mentol, sfinganina, kozieradka, bhringraj, skrzyp polny, ekstrakt z tarczycy bajkalskiej, arginina, resweratrol, witamina E, kwas mlekowy.
Rozmaryn – olejek rozmarynowy to skuteczny i naturalny środek stymulujący porost, wzmacniający cebulki i hamujący nadmierne wypadanie włosów. Pomaga też regulować skórę głowy i normalizuje pracę gruczołów łojowych.
Filtry przeciwsłoneczne – blokują negatywny wpływ promieniowania ultrafioletowego na kondycję skóry oraz włosów.

Pielęgnacja skóry twarzy w okresie menopauzy i klimakterium

W czasie klimakterium sprawdzi się ułożenie rutyny w oparciu o wymienione wyżej substancje. Najlepsza będzie kilkustopniowa pielęgnacja, uwzględniająca wszystkie potrzeby skóry, np.:

nawilżająco-łagodzący tonik do twarzy z hydrolatem (np. z ogórka, róży, rumianku, zielonej herbaty), humektantami i postbiotykami;
serum nawilżająco-ujędrniające z kwasem hialuronowym, kolagenem, witaminą C, peptydami, propanediolem, ceramidami i/lub ekstraktami owocowymi i roślinnymi (np. z arbuza, mango, alg morskich, aloesu, zielonej herbaty, wąkrotki, róży);
krem na dzień o działaniu wygładzającym i ochronnym z olejami roślinnymi (np. masłem Shea, olejem jojoba, olejem z pestek winogron, olejem z opuncji figowej), koenzymem Q10 oraz wygładzającymi ceramidami, peptydami lub alantoiną;
krem z wysokim filtrem UV, najlepiej SPF50;
ujędrniający krem na noc z retinolem (witaminą A), niacynamidem, kolagenem, resweratrolem, witaminą E, pantenolem, bakuchiolem, olejami roślinnymi (np. z pestek śliwki, makadamia, tsubaki, z awokado, arganowym), kwasem mlekowym, kwasem glikolowym lub kwasem salicylowym. Pamiętaj jednak, aby przy jednej aplikacji nie łączyć ze sobą retinoidów z witaminą C lub kwasami AHA/BHA.

Pielęgnacja włosów w okresie menopauzy i klimakterium

W rutynie pielęgnacyjnej włosów dobrze jest zwrócić szczególną uwagę na skórę głowy, bo to od jej kondycji w dużej mierze zależy stan i wygląd kosmyków oraz ich porost. Niezbędne będzie zadbanie o obecność składników stymulujących mikrokrążenie skalpu, regulujących pracę gruczołów łojowych, nawilżających, wzmacniających i łagodzących podrażnienia.

Szampon – wybierz łagodny szampon o działaniu nawilżającym i regulującym skórę głowy, najlepiej wzbogacony w humektanty, ekstrakty roślinne i owocowe oraz postbiotyki. Unikaj parabenów, ftalanów, wysuszających alkoholi (etanolu, alkoholu denaturowanego) oraz silnych detergentów, takich jak SLS i SLES.
Odżywka – powinna dostarczać składników wzmacniających i ochronnych, takich jak oleje roślinne (np. kokosowy, z czarnuszki, arganowy, masło mango, masło kakaowe), witamina E, algi morskie, bambus czy baobab. Stosuj ją zawsze po myciu głowy.
Odżywka bez spłukiwania – jest dobrym uzupełnieniem pielęgnacji włosów wymagających intensywniejszego odżywienia lub nawilżenia. Ważne żeby była lekka i nie obciążała włosów. Postaw na odżywkę wzbogaconą w keratynę, aloes, kwas hialuronowy, glicerynę, ceramidy, algi morskie lub jedwab.
Maska – stosuj ją 1-2 razy w tygodniu, żeby intensywnie odżywić i nawilżyć włosy. Szukaj takich składników, jak proteiny (kolagen, keratyna, jedwab, elastyna, białka pszenicy, soi lub kukurydzy), ceramidy, ekstrakty i oleje roślinne.
Wcierka – dopasuj ją do potrzeb skóry głowy, wybierając składniki stymulujące porost, nawilżające, kojące, regulujące mikrobiom, normalizujące pracę gruczołów łojowych, przeciwłupieżowe lub wzmacniające barierę ochronną.
Serum ochronne – to niezbędny, ostatni etap pielęgnacji włosów. Najlepiej sprawdzi się serum z filtrem UV na bazie lekkich silikonów, olejów roślinnych i witamin oraz składników mineralnych. Serum ułatwia rozczesywanie, zapobiega plątaniu, pomaga wzmocnić, odżywić i wygładzić włosy oraz zwiększa ich odporność na zniszczenia, odparowywanie wilgoci, puszenie i utratę blasku.
Kosmetyk termoochronny – pomaga zachować zdrowy poziom wilgoci włosów podczas stylizacji z użyciem wysokich temperatur narzędzi fryzjerskich. Chroni też strukturę włosów przed uszkodzeniami termicznymi.