Jaki kolagen wybrać? Poradnik

Suplementy z kolagenem od lat cieszą się ogromną popularnością. Kiedyś doceniane głównie przez sportowców, dzisiaj chętnie sięgają po nie również osoby chcące wesprzeć od wewnątrz kondycję skóry, włosów (zwłaszcza osoby, które chcą zapuścić długie włosy) oraz paznokci. Kolagen stał się nieodłącznym elementem rynku beauty – zarówno w formie doustnej, jak i w roli składnika aktywnego kremów, serów, toników, szamponów czy odżywek. Pozostaje jednak zasadnicze pytanie: jaki kolagen wybrać? I – przede wszystkim – jak wybrać go mądrze, żeby odpowiadał na indywidualne potrzeby organizmu? Czy trzeba od razu sięgać po najmocniejszy kolagen dostępny na rynku, czy może wszystkie działają tak samo? Jaki jest najlepszy kolagen? I czy kolagen naprawdę działa jak botoks? Odpowiadamy!

Na co zwracać uwagę przy wyborze kolagenu?

Chociaż półki sklepowe uginają się od suplementów kolagenowych, a producenci prześcigają się w obietnicach dotyczących młodego wyglądu skóry, mocnych włosów i zdrowych stawów, przy wyborze kolagenu warto zaufać rozsądkowi i kierować się kilkoma podstawowymi parametrami.

Rodzaj kolagenu

Kolagen jest białkiem fibrylarnym, będącym głównym składnikiem tkanki łącznej. W ludzkim organizmie występuje w wielu formach, a poszczególne typy kolagenu pełnią w organizmie różne funkcje. Te, których zawartość w organizmie jest największa to:

• kolagen typu I – występuje w macierzy komórkowej, naskórku, skórze właściwej, kościach, ścięgnach i więzadłach, dlatego jest najczęściej wybierany w suplementach beauty;
• kolagen typu II – stanowi podstawowy składnik chrząstki stawowej i jest szczególnie ceniony przez osoby aktywne fizycznie;
• kolagen typu III – wspiera strukturę skóry, naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych. Sprawdza się jako uzupełnienie kolagenu typu I w suplementach wspierających kondycję skóry.

Forma hydrolizowana

Najlepiej przebadaną formą jest hydrolizat kolagenu, czyli kolagen rozłożony na mniejsze peptydy. Dzięki temu organizm może łatwiej go trawić i wykorzystywać. Na etykiecie warto szukać określeń:

• hydrolizat kolagenu,
• kolagen hydrolizowany,
• peptydy kolagenowe,
• hydrolyzed collagen.

Dawka dzienna

Skuteczność suplementacji zależy w dużej mierze od ilości przyjmowanego kolagenu. W badaniach najczęściej stosowane są dawki od 2,5 g do 10 g dziennie, dlatego przy wyborze produktu warto sprawdzić:

• ile gramów kolagenu znajduje się w dziennej porcji,
• czy producent podaje ilość kolagenu na porcję dzienną, a nie na 100 gramów produktu.

Źródło pochodzenia

• Kolagen rybi – zawiera głównie kolagen typu I, dlatego jest często wybierany przez osoby pragnące zadbać o skórę. Charakteryzuje się wysoką zawartością glicyny i proliny, dużą biodostępnością, łatwością wchłaniania i dobrą przyswajalnością. Kolagen rybi pochodzi z łusek i skór ryb, które stanowią produkt uboczny przemysłu rybnego. Może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na ryby lub owoce morza.
• Kolagen wołowy – dostarcza głównie kolagenu typu I i III. Sprawdza się w suplementach wspierających tkankę łączną, kości, ścięgna i mięśnie, jednak ma większe cząsteczki niż kolagen rybi, dlatego jest gorzej wchłaniany. Może też przenosić gąbczastą encefalopatię bydła (BSE), znaną jako choroba szalonych krów. Kolagen wołowy pochodzi z przemysłowej hodowli zwierząt, która generuje ogromne koszta środowiskowe.
• Kolagen wieprzowy – ma profil zbliżony do kolagenu ludzkiego, zawiera głównie typ I i III. W porównaniu do kolagenu rybiego jego cząsteczki są większe, gorzej i wolniej przyswajane przez organizm. Podobnie jak kolagen wołowy, kolagen wieprzowy jest produktem przemysłu mięsnego, który w bardzo dużym stopniu przyczynia się do degradacji środowiska naturalnego.
• Kolagen drobiowy – jest pozyskiwany z chrząstek i kości kurczaka. Zawiera głównie kolagen typu II, dlatego jest ceniony przez osoby chcące zadbać o aparat ruchu. Gorzej sprawdza się jednak w poprawie elastyczności skóry, redukcji zmarszczek czy wzmacnianiu włosów. Masowa produkcja drobiu rodzi ponadto ryzyko obecności śladowych ilości metali ciężkich (np. ołowiu, kadmu) oraz pozostałości antybiotyków.
• Kolagen z błon jaj kurzych – to wysoce przyswajalne źródło białek wspierających stawy i skórę. Membrany jajowe są głównie źródłem kolagenu typu I, V i X. Jaja są jednak jednym z najczęstszych alergenów pokarmowych, a w przypadku suplementów od niesprawdzonych producentów lub pochodzących z ferm o niskich standardach, istnieje ryzyko obecności śladowych ilości antybiotyków lub pestycydów stosowanych w hodowli drobiu.

Dodatkowe składniki aktywne

Dobry kolagen powinien zawierać składniki wspierające naturalną syntezę kolagenu, ponieważ sama suplementacja kolagenem może być mniej efektywna, jeśli organizm nie otrzymuje składników niezbędnych do jego produkcji. Do odpowiedniego wchłaniania niezbędny jest dodatek witaminy C, natomiast dobrze, żeby preparat zawierał też inne składniki wspierające organizm lub jego konkretne narządy. Warto zwrócić uwagę na obecność (i stężenie):

• cynku (wzmacnia włosy, skórę i paznokcie, wspiera gospodarkę hormonalną, reguluje pracę układu odpornościowego, przyspiesza gojenie ran),
• miedzi (bierze udział w produkcji kolagenu i elastyny, chroni komórki przed stresem oksydacyjnym),
• kwasu hialuronowego (odpowiada za prawidłowe nawilżenie skóry, narządu wzroku i mazi stawowej, wypełnia przestrzenie międzykomórkowe i stymuluje produkcję kolagenu, a także zmniejsza tarcie i amortyzuje narząd ruchu),
• koenzymu Q10 (wspiera produkcję energii komórkowej, chroni naczynia krwionośne przed uszkodzeniami, neutralizuje wolne rodniki i poprawia napięcie skóry),
• ekstraktów roślinnych i superfoods (np. alg morskich, palmy sabałowej, żeń-szenia, bambusa, zielonej herbaty, kurkumy, które są naturalnie bogate w przeciwutleniacze, białka, witaminy i minerały),
• witamin A, E lub z grupy B (to podstawowe związki organiczne, które są niezbędne dla zdrowia i prawidłowego funkcjonowania całego organizmu),
• postbiotyków (wpływają na zdrowie jelit, skóry i włosów oraz samopoczucie).

Smak i wygoda stosowania

Nawet najlepszy suplement nie przyniesie efektów, jeśli nie będzie stosowany regularnie. Dlatego warto wybrać formę, która pasuje do codziennych nawyków i uzupełnia domową pielęgnację oraz suplementację – płyn, saszetki lub proszek do rozpuszczania. Istotny jest również smak, ponieważ jeśli nie będzie nam odpowiadał, łatwo porzucić suplementację już na samym początku. Tutaj pomocne okażą się z pewnością opinie innych użytkowników, chociaż jest to w dużej mierze kwestia indywidualna. Dobrze, żeby w składzie suplementu znajdowały się np. koncentraty owocowe, które pomogą zamaskować posmak kolagenu.

Suplementy z kolagenem – FAQ

Czy kolagen do picia naprawdę działa?

Tak, ale zależy to od kilku kwestii. Najlepiej przebadane są hydrolizaty kolagenu, czyli kolagen rozłożony na mniejsze peptydy, które organizm łatwiej przyswaja. Badania sugerują, że regularna suplementacja może wspierać kondycję skóry, stawów oraz tkanki łącznej. Kluczowe znaczenie dla działania kolagenu mają systematyczność, odpowiednia dawka, dodatkowe składniki aktywne oraz jakość preparatu.

Czy moc kolagenu ma znaczenie?

Tak, choć samo wysokie stężenie kolagenu nie zawsze gwarantuje skuteczność. Ważna jest zarówno ilość kolagenu w porcji, jak i jego jakość, źródło pochodzenia oraz obecność składników wspierających syntezę kolagenu, takich jak witamina C.

Kolagen w płynie czy w saszetkach – który wybrać?

Forma suplementu ma mniejsze znaczenie niż jego skład. Kolagen w płynie jest wygodny i gotowy do spożycia, wymaga jednak odpowiedniego przechowywania. Saszetki łatwo zabrać ze sobą na wakacje lub weekendowy wypad, ale generują więcej odpadów. Warto więc dostosować formę do swojego stylu życia.

Czy kolagen działa tylko na skórę?

Nie. Kolagen jest podstawowym białkiem strukturalnym organizmu. Występuje m.in. w kościach, chrząstkach, więzadłach, rogówce oka, ścięgnach, jelitach, dziąsłach, zębach czy ścianach naczyń krwionośnych.

Jaki jest najlepszy kolagen na stawy i skórę?

Na skórę najlepiej działa typu I, który stanowi jej główny budulec. W przypadku stawów szczególnie istotny jest kolagen typu II.

Czy kolagen zwiększa mobilność stawów?

Tak. Badania wskazują, że regularna suplementacja kolagenem może przyczyniać się do poprawy komfortu ruchu i zmniejszenia odczuwanego dyskomfortu podczas aktywności fizycznej. Efekty są jednak indywidualne i zależą od wielu czynników, takich jak wiek, styl życia, stan stawów, przebyte urazy, dawka kolagenu, długość przyjmowania i systematyczność.

Czy jest sens przyjmować kolagen przed 25. rokiem życia?

Przed 25. rokiem życia organizm naturalnie produkuje wystarczające ilości kolagenu, więc jego suplementacja nie jest konieczna. Zamiast tego warto skupić się na zbilansowanej diecie i ochronie przeciwsłonecznej. Wyjątkiem są sportowcy lub osoby zmagające się z kontuzjami, którym lekarz może zalecić kolagen jako wsparcie dla stawów.

Jakie są typy kolagenu?

W organizmie występuje kilkadziesiąt typów kolagenu, jednak najważniejsze są typy I, II i III. Typ I dominuje w skórze, typ II w chrząstce stawowej, a typ III występuje m.in. w skórze i naczyniach krwionośnych.

Kolagen rybi a wołowy – czym się różnią?

Kolagen rybi zawiera głównie kolagen typu I i jest szczególnie polecany dla osób chcących zadbać o swoją skórę. Jest pozyskiwany w sposób mniej obciążający środowisko naturalne w przeciwieństwie do elementów hodowli bydła. Kolagen wołowy również sprawdza się w pielęgnacji skóry, jednak ma większą masę cząsteczkową, dlatego jest gorzej wchłaniany. Może ponadto przenosić BSE (gąbczastą encefalopatię bydła, tzw. chorobę szalonych krów) wywołaną przez priony, czyli niebezpieczne, zakaźne cząsteczki zbudowane z nieprawidłowo sfałdowanych białek.

Czy kolagen działa jak botoks?

Nie. Botoks działa poprzez czasowe ograniczenie aktywności mięśni odpowiedzialnych za powstawanie zmarszczek mimicznych. Kolagen nie blokuje mięśni, za to wspiera strukturę skóry od wewnątrz, zwiększając jej napięcie i przywracając zdrowy, promienny wygląd.

Czy wegański kolagen jest tak samo skuteczny jak rybi i wołowy?

Produkty zawierające tzw. „wegański kolagen” to mieszanki aminokwasów i składników wspierających naturalną produkcję kolagenu przez organizm. Ponieważ kolagen jest białkiem pochodzenia zwierzęcego, jego bezpośrednie źródła to najczęściej ryby, bydło lub drób. Wegański kolagen może wspierać kondycję skóry i ogólne zdrowie organizmu, jednak nie dostarcza faktycznych peptydów kolagenowych.

Jaki kolagen wybrać na zmarszczki?

W przypadku skóry dojrzałej najlepiej sprawdzają się preparaty zawierające hydrolizowany kolagen typu I oraz składniki wspierające pielęgnację anti-aging, takie jak witamina E, witamina A, koenzym Q10, kwas hialuronowy, postbiotyki czy resweratrol.

Czy dawka kolagenu ma znaczenie?

Tak. Zbyt mała ilość może nie przynieść oczekiwanych efektów.

Czy wszystkie suplementy z kolagenem działają tak samo?

Nie. Poszczególne preparaty różnią się źródłem kolagenu, ilością peptydów kolagenowych, oraz dodatkowymi składnikami aktywnymi. Dlatego warto zwracać uwagę na podany skład i deklarowaną ilość kolagenu w dziennej porcji.

Jaki kolagen wybrać na stawy?

Dla osób aktywnych fizycznie oraz chcących wesprzeć zdrowie stawów, poleca się preparaty zawierające przede wszystkim kolagen typu I i II oraz składniki takie jak kwas hialuronowy, witamina C i mangan.

Czy kolagen działa na włosy?

Tak. Jako składnik budulcowy skóry głowy i otoczki włosa, kolagen redukuje wypadanie, stymuluje porost, zwiększa elastyczność i chroni kosmyki przed uszkodzeniami. Działa od wewnątrz, dostarczając aminokwasów potrzebnych do produkcji keratyny, czyli głównego budulca włosów.

Jaki kolagen do skóry dojrzałej?

Do skóry dojrzałej najlepszy jest kolagen typu I, najlepiej w połączeniu z witaminą C oraz składnikami wspierającymi ochronę przed stresem oksydacyjnym (np. witaminą A, witaminą E, dziką różą, zieloną herbatą, koenzymem Q10).

Jakich składników poza kolagenem szukać w suplementach na skórę, włosy i paznokcie?

Warto zwrócić uwagę na obecność witaminy C, cynku, biotyny, selenu, krzemu, miedzi, kwasu hialuronowego, witamin z grupy B, oraz antyoksydantów. Składniki te wspierają prawidłową kondycję skóry, wzmacniają płytki paznokci i przyczyniają się do ochrony komórek przed stresem oksydacyjnym.

Czy po kolagenie rosną włosy?

Nie do końca. Kolagen pośrednio wspiera ich kondycję oraz porost poprzez dostarczanie niezbędnych aminokwasów i wspomaganie zdrowia skóry. Na porost włosów sprawdzą się suplementy kolagenowe wzbogacone dodatkowo w biotynę, cynk, krzem, miedź, aminokwasy siarkowe i ekstrakty roślinne.

Czy kwas żołądkowy zabija kolagen?

Nie. Hydrolizowany kolagen jest przeznaczony do spożycia i naturalnie przechodzi przez proces trawienia.

Jaki jest najlepszy kolagen na włosy?

Najlepszy kolagen na włosy to taki o małej masie cząsteczkowej i wysokiej dawce oraz wzbogacony w biotynę, cynk, selen, miedź, żelazo, krzem, postbiotyki, koenzym Q10, witaminę E, witaminę A, witaminę B5, witaminę B12 i/lub witaminę B9.

Czy można zwiększyć produkcję kolagenu w organizmie bez suplementacji?

Tak, chociaż efekty mogą być mniej zauważalne. Kluczowe znaczenie mają witamina C, która jest niezbędna w procesie tworzenia nowych włókien kolagenowych oraz aminokwasy (glicyna, prolina i lizyna), stanowiących podstawowy budulec włókien kolagenowych. Ponadto istotne są witamina A i kwasy omega-3, które wspierają regenerację komórkową oraz redukują stany zapalne, miedź i cynk, czyli minerały kluczowe dla procesu tzw. usieciowienia kolagenu (nadania mu odpowiedniej elastyczności i struktury), a także żelazo, będące niezbędnym kofaktorem enzymów odpowiedzialnych za stabilizację cząsteczki kolagenu. Bardzo ważna jest również odpowiednia podaż białka, dieta bogata w przeciwutleniacze, regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu oraz ochrona przed czynnikami zewnętrznymi, szczególnie promieniowaniem UV.

Czy kolagen zawiera wszystkie aminokwasy niezbędne dla organizmu?

Nie. Kolagen jest białkiem niepełnowartościowym i nie dostarcza wszystkich aminokwasów egzogennych. Nie powinien zastępować zróżnicowanej diety bogatej w pełnowartościowe źródła białka.

Czy kolagen odmładza?

Nie. Nie istnieją składniki, które mogą cofnąć proces starzenia. Kolagen zwiększa jednak jędrność, grubość, napięcie i elastyczność skóry. Przy wysokiej jakości suplementach i regularnym stosowaniu cera może wyglądać na mniej zmęczoną, bardziej promienną i wygładzoną, a drobne linie mogą ulec zmniejszeniu.

Czy kolagen naprawdę działa czy to tylko chwyt marketingowy?

Kolagen jest jednym z najlepiej przebadanych składników suplementów beauty i wsparcia stawów. Nie jest jednak magicznym środkiem dającym natychmiastowe efekty. Najlepsze rezultaty można zauważyć przy regularnym stosowaniu przez kilka miesięcy.

Czy jest różnica między suplementami z kolagenem a kremami z kolagenem?

Tak. Kolagen przyjmowany doustnie działa od wewnątrz organizmu. Natomiast cząsteczki kolagenu zawarte w kremach są zbyt duże, aby skutecznie przenikać do głębszych warstw skóry. Kosmetyki z kolagenem przede wszystkim wspomagają nawilżenie i wygładzenie naskórka.

Czy kolagen pomaga na kolana?

Kolagen może wspierać zdrowie chrząstki stawowej oraz komfort ruchu, szczególnie w połączeniu z kwasem hialuronowym. Nie jest jednak lekiem i nie zastępuje terapii zaleconej przez lekarza.

Czy kolagen naprawia stawy?

Nie. Kolagen to kluczowe białko budulcowe chrząstek i ścięgien, które działa na stawy poprzez stymulowanie organizmu do produkcji własnego kolagenu, co poprawia elastyczność chrząstek, eliminuje bolesne tarcie kości podczas ruchu, redukuje stany zapalne i wspiera produkcję mazi stawowej. Zmniejsza tym samym ból oraz sztywność i wspomaga regenerację stawów, jednak nie jest w stanie odwrócić urazów.