Peptydy na łysienie – 5 faktów, które musisz znać
W ostatnim czasie coraz więcej produktów do włosów wzbogacanych jest w peptydy, a marki kosmetyczne prześcigają się w opisywaniu ich wszechstronnych właściwości. Rzadko kiedy na etykiecie można jednak trafić na informacje dotyczące tego, co właściwie sprawia, że te składniki warto włączyć do codziennej pielęgnacji. Dlatego dzisiaj rozwiewamy wątpliwości i przedstawiamy Ci 5 faktów o peptydach, dzięki którym zrozumiesz, w jaki sposób działają na włosy i skórę głowy i czy naprawdę mogą stymulować porost.
Fakt 1: Peptydy wzmacniają działanie kosmetyków i oferują szereg korzyści dla włosów i skóry głowy
Peptydy to krótkie łańcuchy aminokwasów, które są podstawowymi budulcami białek. Składają się z aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi (związki zawierające do 100 aminokwasów to peptydy, a te z większą liczbą aminokwasów to białka). W zależności od liczby aminokwasów, rozróżnia się oligopeptydy (zawierające do 20 aminokwasów) i polipeptydy (zawierające ponad 20 aminokwasów). W ludzkim organizmie peptydy pełnią szereg funkcji, takich jak m.in. regeneracja tkanek, produkcja hormonów czy regulacja metabolizmu. Stosuje się je nie tylko w kosmetyce, ale i w medycynie, ze względu na ich bioaktywność (zdolność do wpływania na procesy biologiczne).
Funkcje i właściwości peptydów:
- Wspierają regenerację i naprawę tkanek,
- regulują problemy ze skórą głowy,
- pomagają w syntezie białek strukturalnych,
- niektóre peptydy pełnią funkcje hormonalne lub przekaźników nerwowych,
- wpływają na układ odpornościowy,
- mają działanie antybakteryjne,
- wspierają produkcję kolagenu i elastyny,
- mogą działać rozluźniająco na mięśnie,
- poprawiają nawilżenie,
- wzmacniają barierę ochronną i mikrobiom skóry,
- wspomagają transport składników aktywnych,
- mogą stymulować naturalną produkcję hormonu wzrostu.
Neuropeptydy
Neuropeptydy to małe cząsteczki białkowe, które działają jako przekaźniki sygnałów w układzie nerwowym. Pomagają regulować wiele procesów, takich jak metabolizm, nastrój, ból, reakcje na stres, zapamiętywanie czy rytmy okołodobowe. W kosmetyce są wykorzystywane m.in. jako składniki o działaniu przeciwzmarszczkowym. Ich zaburzenia są powiązane z chorobami neurologicznymi i psychiatrycznymi, co czyni je obecnie tematem wielu badań naukowych. Niektóre syntetyczne neuropeptydy, takie jak argirelina czy snap-8, blokują skurcze mięśni twarzy, co pomaga zmniejszyć głębokość zmarszczek mimicznych, działając jak delikatna i bardziej bezpieczna alternatywa dla botoksu.
Peptydy transportowe
Peptydy nośnikowe (kofaktory) to związki, których głównym zadaniem jest transportowanie innych substancji w głąb skóry. Dzięki temu wzmacniają przenikanie składników aktywnych. Są to np. peptydy miedziowe.
Peptydy sygnałowe
Stymulują komórki do produkcji ważnych protein, takich jak między innymi kolagen i elastyna. Dzięki temu zwiększają elastyczność i jędrność skóry, spłycają zmarszczki i wspomagają procesy naprawcze. Działają poprzez aktywację szlaków sygnałowych w komórkach, które kierują produkcją składników odpowiedzialnych za strukturę i wygląd skóry. Niektóre peptydy hamują kolagenazy, które rozkładają kolagen na mniejsze peptydy, a także redukują stany zapalne.
Peptydy antybiotyczne
Peptydy antybiotyczne, czyli peptydy przeciwdrobnoustrojowe (AMP), to naturalne, małe cząsteczki, które stanowią część układu odpornościowego organizmów żywych. Ich główną funkcją jest zwalczanie szkodliwych drobnoustrojów, takich jak bakterie, grzyby i wirusy, poprzez uszkadzanie ich błon komórkowych lub hamowanie wzrostu. Peptydy przeciwdrobnoustrojowe pomagają niszczyć patogeny, a tym samym wspierają równowagę mikrobiomu skóry głowy.
Fakt 2: Peptydów nie należy łączyć z niektórymi składnikami
Peptydów nie należy łączyć z substancjami o kwaśnym pH, takimi jak kwasy AHA i BHA oraz niektóre formy witaminy C, ponieważ obniżone pH może zmniejszać skuteczność i dezaktywować peptydy. Dodatkowo w przypadku peptydów miedziowych nie zaleca się stosowania ich w tej samej rutynie co retinoidy – mogą wówczas zwiększać ryzyko podrażnień. Jeśli chcesz stosować je równolegle, zadbaj o odstępy czasowe i na przykład witaminę C nakładaj rano, a peptydy na noc, lub peptydy rano a kwasy AHA i BHA wieczorem.
Fakt 3: Badania są obiecujące, ale niepotwierdzone naukowo
Większość dowodów na działanie peptydów pochodzi z badań laboratoryjnych (in vitro), badań ex-vivo (fragmentów skóry lub mieszków włosowych) oraz niewielkich badań klinicznych lub badań otwartych dotyczących kosmetyków. Kilka badań pokazuje pozytywne efekty na wzrost włosa (np. tripeptide-Cu stymulujący wydłużanie włosa ex-vivo), ale brakuje dużych, randomizowanych, placebo-kontrolowanych badań długoterminowych, porównujących peptydy z terapiami o udowodnionej skuteczności (np. takimi składnikami, jak minoksydyl, finasteryd czy pirokton olaminy). Oznacza to, że wyniki są obiecujące, ale wciąż wstępne.
W kosmetyce i badaniach najczęściej wymieniane są: GHK-Cu (peptyd miedziowy, AHK-Cu/GHK-Cu), biotinoyl tripeptide-1, acetyl tetrapeptide-3, myristoyl pentapeptide-17 oraz mieszanki biomimetyczne, czyli naśladujące strukturę i funkcje naturalnych peptydów obecnych w skórze (tzw. growth factor-mimetic peptides). Mechanizmy ich działania obejmują:
- modulację ekspresji genów związanych z cyklem włosa,
- pobudzanie proliferacji komórek brodawek skórnych zlokalizowanych u podstaw mieszków włosowych (odgrywają one kluczową rolę w regulacji wzrostu),
- działanie przeciwzapalne,
- naprawę macierzy zewnątrzkomórkowej skóry głowy.
GHK-Cu jest najbardziej obszernie zbadanym peptydem – wykazano, że może zwiększać wielkość mieszków włosowych i wspierać proliferację (rozrastanie się) komórek brodawek w modelach in vitro i ex-vivo.
W większości badań stosowanie peptydów jest dobrze tolerowane, a ewentualne działania niepożądane obejmują głównie miejscowe podrażnienia, zaczerwienienie lub reakcje kontaktowe u osób ze skórą wrażliwą. Jednak jako że wiele gotowych preparatów to mieszanki składników (w tym substancji aktywnych, konserwantów, rozpuszczalników, barwników oraz kompozycji zapachowych), bezpieczeństwo zależy w dużej mierze od jakości i stabilności całej formuły.
Fakt 4: Peptydy na łysienie mogą mieć kluczowe znaczenie w terapii
Peptydy mogą:
- regulować kondycję skóry głowy,
- łagodzić choroby skóry głowy, np. łupież, łojotok, świąd, stany zapalne,
- zwiększać gęstość i grubość włosów,
- ułatwiać przenikanie substancji aktywnych do mieszków i brodawek włosów,
- regulować cykl wzrostu włosów,
- stymulować porost włosów,
- hamować wypadanie włosów,
- stymulować komórki macierzyste i skracać fazę spoczynku mieszków włosowych,
- wspierać regenerację uszkodzonych mieszków włosowych,
- poprawiać mikrokrążenie w skórze głowy,
- aktywować komórki macierzyste w skórze głowy,
- zmniejszać uszkodzenia oksydacyjne.
Fakt 5: Działanie peptydów zależy w dużej mierze od sposobu ich podania
Peptydy są małymi cząsteczkami, ale aby skutecznie dotrzeć do mieszka włosowego i komórek brodawek skórnych, muszą być prawidłowo dostarczone. Dlatego też rośnie zainteresowanie nośnikami (nanoliposomy, mikronakłucia) i kombinacjami kilku peptydów, co zwiększa ich aktywność i ma mocniejsze działanie stymulujące. Badania na modelach zwierzęcych i in vivo pokazują, że nanoliposomy (pęcherzyki o bardzo małych rozmiarach, które powstają z materiałów lipidowych) mogą znacznie zwiększać penetrację i aktywność peptydów w skórze głowy, a mikronakłuwanie w kombinacji z peptydami poprawia efekty w niektórych badaniach kosmetycznych (jednocześnie wpływając pozytywnie na mikrokrążenie skalpu). Co ważne, ten sam peptyd może działać słabo w jednym produkcie, a dużo efektywniej w innym, w zależności od formulacji i sposobu aplikacji. Dlatego na ten moment peptydy na porost włosów powinny być częścią składową, a nie podstawą terapii łysienia
Podsumowując, wyniki stosowania peptydów zależą od:
- etapu łysienia oraz stopnia zaawansowania przerzedzenia (mogą nie być wystarczające do przywrócenia włosów w przypadku zaawansowanego łysienia),
- połączenia z już udowodnionymi naukowo terapiami i czynnikami wzrostu.
- czasu trwania terapii (powinno to być ok. 6 lub więcej miesięcy),
- rodzaju i stężenia peptydu,
- sposobu podania pod skórę głowy,
- obecności innych składników aktywnych.
Dodaj komentarz