Ranking kosmetyków po chemioterapii

Chemioterapia to niezwykle wymagający proces leczenia, który wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi skutkami ubocznymi. Chociaż ratuje życia, wielu pacjentów zmaga się z uporczywymi, niepożądanymi reakcjami organizmu. Mogą to być na przykład problemy trawienne, nudności, zapalenie błon śluzowych, przewlekłe zmęczenie, neuropatia obwodowa, chemobrain (problemy z pamięcią i koncentracją), a także wypadanie włosów oraz przesuszenie, podrażnienie i tkliwość skóry. W tych ostatnich przypadkach z pomocą mogą przyjść zarówno leki, jak i odpowiednio dobrane kosmetyki po chemii, opracowane z myślą o ukojeniu, nawilżeniu i wzmocnieniu bariery ochronnej skóry.

Dlaczego skóra po chemioterapii wymaga specjalistycznej pielęgnacji?

Skóra to największy organ ludzkiego organizmu, który zabezpiecza nas przed czynnikami zewnętrznymi. Chemioterapia niszczy jednak szybko dzielące się komórki, co odbija się również na kondycji skóry i skalpu. To dlatego podczas leczenia onkologicznego często pojawiają się:

• przesuszenie,
• nadwrażliwość,
• tkliwość,
• wypadanie włosów,
• świąd,
• uczucie ściągnięcia,
• podrażnienia,
• pieczenie,
• pękanie,
• wysypki,
• zmiany pigmentacyjne.

Częstym skutkiem radioterapii jest też odczyn popromienny, który często pojawia się już kilka dni po rozpoczęciu leczenia. To miejscowa reakcja zdrowych tkanek na promieniowanie jonizujące, która dzieli się na cztery stopnie:

• stopień 1: rumień,
• stopień 2: złuszczanie na sucho,
• stopień 3: złuszczanie na mokro (przerwanie ciągłości skóry i sączenia, które sprzyjają powstawaniu nadkażeń bakteryjnych i grzybiczych),
• stopień 4: owrzodzenia, którym towarzyszy ból, krwawienie i nadkażenia bakteryjne.

Dlaczego tak się dzieje?

Leki onkologiczne osłabiają płaszcz hydrolipidowy, powodując transepidermalną utratę wilgoci (TEWL), łuszczenie, bolesne pęknięcia i podrażnienia. Mogą też zwiększać wrażliwość na promienie UV, a nawet wywoływać fototoksyczność, czyli silne reakcje na słońce. Objawia się to zaczerwienieniem, świądem i/lub wypryskami. Ponadto cytostatyki osłabiają macierz mieszków włosowych, co w połączeniu ze zmniejszeniem grubości skóry i zwiększeniem jej wrażliwości może powodować problemy dermatologiczne oraz nadmierne wypadanie włosów, a nawet alopecię. I chociaż zwykle tego typu zmiany są okresowe, a skóra i włosy zaczynają się regenerować po zakończeniu leczenia, jest to długotrwały proces, który zdecydowanie warto wesprzeć odpowiednio dobranymi kosmetykami – najlepiej stworzonymi specjalnie z myślą o pielęgnacji skóry i włosów w trakcie oraz po chemioterapii.

Pielęgnacja po chemioterapii – jaka powinna być?

Przede wszystkim bardzo delikatna. Naruszona i osłabiona skóra jest bardzo podatna na podrażnienia i alergie, dlatego nawet łagodne kosmetyki mogą wywoływać ból i nieprzyjemne reakcje. Istotną rolę pełni tutaj profilaktyka, która powinna opierać się na bardzo delikatnej higienie z użyciem hipoalergicznych dermokosmetyków. Należy unikać mechanicznego drażnienia skóry, dbać o intensywne nawilżanie oraz ochronę naświetlanych miejsc. W tym czasie sprawdzą się:

• przewiewne ubrania,
• unikanie słońca,
• stosowanie łagodnych kosmetyków,
• delikatne osuszanie ciała poprzez przykładanie (bez pocierania) miękkiego, bawełnianego ręcznika (lub koszulki),
• ograniczanie ilości stosowanych kosmetyków (w niektórych przypadkach wystarczy letnia woda i hipoalergiczne mydło).

Składniki, których unikać w kosmetykach onkologicznych

• Substancje zapachowe, np. Cinnamal, Limonene, Geraniol, Linalool, DEP,
• wysuszające alkohole, np. Alcohol Denat., Ethanol / Ethyl Alcohol (etanol), Isopropyl Alcohol,
• silne konserwanty, np. DMDM Hydantoin, Imidazolidinyl Urea, Quaternium-15 Methylisothiazolinone (MIT), Methylparaben, Propylparaben,
• siarczany, np. SLS (Sodium Lauryl Sulfate), SLES (Sodium Laureth Sulfate), ALS/ALES (Ammonium Lauryl/Laureth Sulfate), SCS (Sodium Coco-Sulfate),
• sztuczne barwniki, np. tartrazyna (żółty barwnik, CI 19140 / E102), żółcień pomarańczowa (CI 15985 / E110), czerwień Allura (CI 16035 / Red 40), czerwień koszenilowa (CI 16255 / E124), czerń brylantowa (CI 151 / E 151). Mogą one wywoływać pokrzywkę, świąd, podrażnienie, kontaktowe zapalenie skóry i inne reakcje alergiczne.
• substancje złuszczające (np. kwasy w wysokich stężeniach, retinoidy, peelingi mechaniczne i enzymatyczne.

Mogą one wywoływać pokrzywkę, świąd, podrażnienie, kontaktowe zapalenie skóry i inne reakcje alergiczne.

Składniki, których warto szukać w kosmetykach onkologicznych

• pantenol (prowitamina B5),
• masło shea,
• aloes,
• nagietek,
• rumianek,
• mocznik,
• kwas hialuronowy,
• postbiotyki,
• skwalan,
• ekstrakt z pieprzu tasmańskiego,
• alantoina,
• niacynamid w niewielkim stężeniu (maksymalnie 5%),
• ceramidy,
• łagodne, nawilżające kwasy (np. laktobionowy, glukonolakton, kwas mlekowy, kwas migdałowy, kwas winowy w niskich stężeniach, maksymalnie 3-5%). Kwasy powinny znajdować się w dalszej części składu INCI, ponieważ substancje kosmetyczne są wymieniane w kolejności malejącej według ich stężenia).

Próba uczuleniowa

Warto zawsze wykonać próbę uczuleniową kosmetyku, aby upewnić się, że skóra nie zareaguje na niego negatywnie. W tym celu należy nałożyć niewielką ilość produktu na mały fragment skóry (np. za uchem lub na przedramieniu) i odczekać kilka/kilkanaście minut.

pH kosmetyku

Istotne jest, aby produkty kosmetyczne miały pH neutralne lub bliskie naturalnemu pH skóry (ok. 5,5), co pomaga uniknąć podrażnień.

Jakie kosmetyki w trakcie i po terapii onkologicznej warto mieć w łazience?

Szampon podczas terapii onkologicznej – powinien opierać się na łagodnych, roślinnych detergentach, takich jak np. Cocamidopropyl Betaine, Coco-Glucoside czy Lauryl Glucoside oraz substancjach nawilżających (kwas hialuronowy, skwalan, gliceryna), wzmacniających barierę ochronną (oleje roślinne, ceramidy, niacynamid) i kojących (pantenol, alantoina, pieprz tasmański).

Szampon po chemioterapii, który nawilży i odżywi odrastające włosy oraz wesprze porost (np. z ziołami ajurwedyjskimi, olejem rycynowym, witaminą E, witaminą A, cynkiem, witaminami z grupy B).

Odżywka po chemioterapii do pielęgnacji delikatnych, odrastających włosów. Tutaj warto szukać olejów roślinnych, alg morskich, protein i aminokwasów.

Serum lub wcierka po chemioterapii – może to być produkt:

• intensywnie nawilżający (np. z aloesem, kwasem hialuronowym),
• regenerujący skórę głowy (np. z ceramidami, niacynamidem, skwalanem),
• przywracający równowagę mikrobiomu (np. z postbiotykami, fermentowaną wodą ryżową),
• pobudzający porost, wzbogacony w składniki stymulujące podziały komórkowe i wzrost włosów, takie jak np. kwas foliowy, biotyna, amla, kozieradka, pokrzywa, skrzyp polny, łopian czy rzepa.

Odżywka do paznokci po chemioterapii – np. z olejami roślinnymi, biotyną, witaminą E, ceramidami, alantoiną, lanoliną, skwalanem. Należy unikać odżywek formułowanych z użyciem acetonu i mocnych alkoholi oraz manicure hybrydowego i żelowego.

Emulsja nawilżająco-regenerująca do skóry całego ciała, najlepiej oparta na humektantach, ceramidach, peptydach i/lub olejach roślinnych. W tej roli można również połączyć ze sobą półprodukty, które stworzą niedrażniący kosmetyk (sprawdzą się np. delikatny olej (jojoba, słonecznikowy, moringa, z pestek winogron) oraz czysty kwas hialuronowy lub żel z aloesu).

→ Uwaga: w przypadku sączących się zmian skórnych po chemioterapii (pęcherze, owrzodzenia, nadkażone wysypki, wynaczynienia cytostatyków) stosowanie kosmetyków należy bezwzględnie skonsultować z lekarzem.

→ W razie wątpliwości warto sięgnąć po Poradnik onkologiczny Państwowego Instytutu Badawczego Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, który dokładnie wyjaśnia, co używać po chemioterapii, a jakich kosmetyków bezwzględnie unikać.

Kosmetyki po chemioterapii, które warto wypróbować

Bioelixire Onko Sensitive – szampon do włosów w piance

Szampon do włosów w piance został stworzony do codziennej pielęgnacji wrażliwej, suchej i reaktywnej skóry głowy oraz osłabionych, cienkich włosów. Dzięki lekkiej konsystencji pianki nie wymaga pocierania, co zmniejsza ryzyko podrażnień skórnych. W formule znalazły się składniki zmniejszające tkliwość i podrażnienia skalpu, takie jak arnika górska, pieprz tasmański, kwas jabłkowy, kwas migdałowy, kwas winowy oraz pantenol.

La-Le Onko – krem kosmetyczny do skóry po chemioterapii i radioterapii oraz na poparzenia i blizny

Krem z serii La-Le Onko to formuła opracowana dla osłabionej i podrażnionej skóry po chemioterapii oraz radioterapii. W jego składzie znajduje się szereg naturalnych substancji łagodzących, odżywczych i nawilżających, dzięki którym odbudowuje płaszcz hydrolipidowy, przywraca optymalny poziom wilgoci i delikatnie stymuluje procesy naprawcze naskórka.

topmedica Purifying Foam – łagodna pianka oczyszczająca z wyciągiem z bawełny nordyckiej

Stworzona do codziennego oczyszczania skóry pianka skutecznie usuwa nagromadzone zanieczyszczenia i pozostałości makijażu, nie naruszając przy tym naturalnej bariery ochronnej. Zawarty w niej wyciąg z bawełny nordyckiej działa nawilżająco i łagodząco.

Bioelixire Onko Sensitive – emulsja do skóry głowy i ciała

Uniwersalna emulsja Onko Sensitive przynosi ukojenie, przywraca komfort i głęboko nawilża zmęczoną, reaktywną oraz przesuszoną skórę po terapii onkologicznej. Chroni przy tym przed nadmiernym odparowywaniem wilgoci i działaniem wolnych rodników. Emulsja pozostawia skórę wygładzoną, elastyczną i zabezpieczoną przed czynnikami zewnętrznymi.

Nublix – spray barierowy do pielęgnacji i ochrony skóry

Specjalistyczny spray barierowy sprawdzi się szczególnie jako postępowanie ochronne w trakcie terapii promieniami jonizującymi. Dzięki potrójnemu mechanizmowi działania poprawia funkcje ochronne naskórka, zmniejsza podrażnienia i skutecznie chroni przed odparowywaniem wilgoci zapewniając uczucie komfortu i nawilżenia.

Apis Apiderm – odbudowująco-odżywczy krem na noc, kuracja pielęgnacyjna po chemio- i radioterapii

Krem Apiderm to połączenie oleju kokosowego, oleju arganowego, masła shea, wyciągu z nasion lnu, ekstraktu z aloesu, kwasu hialuronowego i witaminy A. Zapewnia intensywne odżywienie i regenerację naskórka podczas snu. Dzięki lekkiej konsystencji szybko się wchłania, nie powodując uczucia lepkości lub obciążenia skóry.

Krem do postępowania w zespole ręka-stopa Onco Dermline® 

Wyrób medyczny, który tworzy nawilżająco-natłuszczającą barierę ochronną na skórze. Został opracowany z myślą o pacjentach w trakcie chemioterapii, szczególnie w przypadku zespołu ręka-stopa (hand-foot syndrome), czyli toksycznego rumienia dłoni i stóp wywołanego chemioterapią. Krem nawilża i natłuszcza naskórek, skutecznie redukuje świąd, obrzęki i zaczerwienienia oraz zapobiega łuszczeniu na dłoniach oraz podeszwach.

Nachemii – serum stymulujące do włosów na porost i wypadanie włosów

Linia trychologiczna od Nachemii to specjalnie opracowane kosmetyki stworzone w celu regeneracji skalpu i wsparcia porostu włosów po chemioterapii. Badania naukowe in vivo potwierdzają, że serum zmniejsza wypadanie włosów o 76%, zwiększa ich gęstość o 23% już po 45 dniach oraz stymuluje powstanie aż do 22 tysięcy nowych włosów na całej skórze głowy w 150 dni. Obecny w serum surowiec Anargy imituje ludzkie białka zagnieżdżające się w cebulkach włosów i stymuluje porost.

Pharmaceris X Oncosubtilium, łagodząco-regenerujący krem o intensywnym działaniu naprawczym do twarzy i ciała

Wyjątkowo delikatny krem regenerujący dedykowany skórze wrażliwej, podrażnionej, w trakcie i po zakończeniu leczenia onkologicznego. Dominują w nim naturalne tłuszcze roślinne (między innymi masło shea, olej makadamia i olej słonecznikowy), kwas foliowy oraz szereg składników nawilżających, takich jak skwalan, pantenol czy propanediol.

Radio Skin, krem łagodząco-regenerujący, do skóry twarzy i ciała po radio/chemioterapii

To krem przeznaczony do stosowania na zmiany skórne będące skutkiem radioterapii lub chemioterapii. Balsam natłuszcza i nawilża skórę, wycisza podrażnienia, szybko się wchłania i wspomaga naturalne procesy regeneracyjne. W jego formule znalazły się składniki kojące i stymulujące procesy naprawcze, takie jak kwas hialuronowy, olej migdałowy oraz ekstrakty z lukrecji i nagietka.

Bioelixire Onko Sensitive – serum stymulujące porost włosów

Serum Bioelixire Onko Sensitive pomaga stworzyć optymalne warunki dla wzrostu nowych włosów dzięki obecności biofermentu postbiotycznego z aloesu, skrzypu polnego i rdestu ptasiego, sfinganiny, biotyny, kwasu foliowego oraz kompleksu aminokwasów. Stymuluje mikrokrążenie, zwiększa dotlenienie cebulek i mieszków włosowych, blokuje działanie DHT oraz przedłuża fazę aktywnego wzrostu (anagen).

Verco RadioCalm – specjalistyczna oncoemulsja

Oncoemulsja to specjalistyczny kosmetyk do skóry w trakcie terapii onkologicznych, który może być stosowany zarówno przez dorosłych, jak i dzieci po ukończeniu 2 roku życia. Uzupełnia ceramidy niezbędne dla przywrócenia komfortu i zdrowej kondycji skóry, a także dostarcza składników głęboko nawilżających, takich jak ektoina i drobnocząsteczkowy kwas hialuronowy.