Menopauza – wszystko, co musisz o niej wiedzieć

Menopauza to naturalny, fizjologiczny etap życia kobiety, oznaczający trwałe zakończenie miesiączkowania. Występuje zwykle pomiędzy 45. a 55. rokiem życia), a poprzedza ją okres przejściowy (perimenopauza), w którym organizm stopniowo przystosowuje się do zmian hormonalnych. To właśnie wtedy zazwyczaj pojawiają się pierwsze objawy. Chociaż menopauza nie pojawia się znienacka, często towarzyszy jej lęk związany z nowym etapem w życiu. Dlatego warto znać odpowiedzi na najczęstsze pytania dotyczące klimakterium, które pomogą rozwiać wątpliwości i uspokoić myśli związane z natłokiem zmian.

Czym dokładnie są menopauza i klimakterium?

Cały, trwający kilka lat proces przed, w trakcie i po ostatniej miesiączce nazywany jest klimakterium i może przebiegać bardzo różnie – zarówno pod względem czasu trwania, jak i objawów. Warto podkreślić, że nie istnieje jeden „uniwersalny scenariusz” przebiegu menopauzy – każda kobieta doświadcza jej indywidualnie, chociaż niektóre z symptomów pojawiają się u większości osób. Menopauza to z kolei jeden punkt w czasie, czyli ostatnia miesiączka, która markuje wygaszenie pracy jajników i zanik funkcji rozrodczych.

Zmiany hormonalne, przede wszystkim spadek estrogenów, wpływają nie tylko na cykl miesiączkowy, ale także na metabolizm, układ nerwowy i kostny. Estrogeny pełnią w organizmie wiele funkcji ochronnych – wspierają m.in. elastyczność naczyń krwionośnych, gospodarkę lipidową, gęstość kości oraz funkcje poznawcze. Zrozumienie tego procesu może znacząco ułatwić przygotowanie się do zmian fizycznych i emocjonalnych związanych z menopauzą.

Jak menopauza wpływa na organizm?

Zmiany hormonalne związane z wygasaniem czynności jajników wpływają na zdrowie fizyczne i psychiczne. Wraz ze spadkiem estrogenów może zwiększać się ryzyko rozwoju Osteoporoza oraz chorób sercowo-naczyniowych. Nie oznacza to jednak, że problemy te wystąpią u każdej kobiety – ogromne znaczenie ma profilaktyka, styl życia i regularna kontrola zdrowia. Najczęstsze objawy pojawiające się w okresie menopauzy to:

• uderzenia gorąca,
• nocne poty,
• zaburzenia snu,
• zmiany nastroju,
• problemy z koncentracją,
• tzw. „mgła mózgowa”, czyli pogorszenie pamięci i skupienia,
• nieregularne krwawienia,
• spadek libido,
• suchość śluzówek,
• bóle stawów i mięśni,
• przyrost masy ciała.

Warto pamiętać, że nasilenie objawów jest bardzo indywidualne – niektóre kobiety odczuwają je łagodnie, inne wymagają wsparcia terapeutycznego.

Czy menopauza to choroba?

Nie, menopauza nie jest chorobą – to naturalny etap życia. Jednocześnie występujące w tym czasie zmiany hormonalne wpływają na cały organizm i mogą powodować objawy, które bywają nietypowe lub trudne do jednoznacznego powiązania z menopauzą. Dlatego ten czas warto potraktować jako moment większej uważności na swoje ciało i wysyłane przez nie sygnały. Regularne badania i kontakt z lekarzem pomogą wcześnie wykryć ewentualne nieprawidłowości i dobrać odpowiednie wsparcie.

FAQ o menopauzie

Co to znaczy menopauza?

Menopauza to moment ostatniej miesiączki w życiu kobiety. Oznacza trwałe wygaszenie funkcji jajników i zakończenie płodności, co jest naturalnym efektem starzenia się organizmu. Co istotne – nie da się jej rozpoznać „w trakcie”, ponieważ diagnoza jest stawiana dopiero po 12 miesiącach bez krwawienia.

Od kiedy zaczyna się menopauza?

Menopauza najczęściej pojawia się między 45. a 55. rokiem życia, jednak pierwsze zmiany hormonalne mogą rozpocząć się nawet kilka lat wcześniej. W tym czasie poziomy hormonów zaczynają się wahać, co prowadzi do pierwszych objawów. U części kobiet są one subtelne (np. pogorszenie snu), u innych bardziej wyraźne (np. silne uderzenia gorąca).  Sam proces menopauzy zaczyna się już w perimenopauzie, czyli kilka lat przed ostatnią miesiączką, ale dokładny moment rozpoczęcia jest indywidualny, a znaczenie mają tu czynniki genetyczne, styl życia oraz choroby przewlekłe. Wiek rozpoczęcia menopauzy bywa różny nawet w obrębie jednej rodziny, dlatego ważna jest obserwacja własnego organizmu i regularny kontakt z lekarzem.

Jakie są trzy etapy menopauzy?

1. Perimenopauza (premenopauza/okres okołomenopauzalny) – może zacząć się nawet 4-10 lat przed ostatnią miesiączką, zwykle między 40. a 50. rokiem życia. To okres największej niestabilności hormonalnej, a objawy obejmują m.in. nieregularne cykle, uderzenia gorąca, nocne poty, wahania nastroju czy suchość pochwy. W tym czasie nadal można zajść w ciążę, choć jest to trudniejsze i nieco bardziej ryzykowne.
2. Menopauza (menopauza właściwa) – to moment ostatniej miesiączki, który klinicznie potwierdzany jest po 12 miesiącach bez krwawienia menstruacyjnego, pod warunkiem braku innej przyczyny. Występuje zazwyczaj między 50. a 52. rokiem życia.
3. Postmenopauza (okres pomenopauzalny) – to okres po menopauzie, trwający już do końca życia. Objawy naczynioruchowe często słabną, ale mogą nasilać się skutki niedoboru estrogenów, np. suchość pochwy czy spadek gęstości kości i wyższe ryzyko osteoporozy oraz chorób sercowo-naczyniowych.

Menopauza – ile trwa?

Sama menopauza jako punkt w czasie (ostatnia miesiączka) trwa ok. 3-5 dni, ale objawy mogą utrzymywać się przez wiele lat. Cały okres okołomenopauzalny trwa zwykle od 4 do 10 lat. U niektórych kobiet objawy ustępują szybciej, u innych utrzymują się dłużej, ale najbardziej intensywne są zwykle w pierwszych latach po ostatniej miesiączce.

Kiedy kończy się menopauza?

Sama menopauza w jej klinicznym znaczeniu trwa ok. 3-5 dni. Nie ma jednak jednego konkretnego momentu zakończenia menopauzy jako okresu. Objawy stopniowo słabną wraz ze stabilizacją poziomu hormonów – u większości kobiet dzieje się to kilka lat po ostatniej miesiączce. Niektóre objawy mogą jednak utrzymywać się dłużej, szczególnie te urogenitalne.

Menopauza a klimakterium – jaka jest różnica?

Klimakterium to cały okres zmian hormonalnych obejmujący czas przed, w trakcie i po menopauzie. Sama menopauza jest konkretnym momentem – ostatnią miesiączką. Klimakterium może trwać nawet kilkanaście lat, z kolei menopauza – ok. 2-5 dni.

Kiedy ustępują objawy menopauzy?

Objawy menopauzy zwykle ustępują stopniowo. Najczęściej ich nasilenie maleje po kilku latach, jednak u części kobiet mogą utrzymywać się nawet ponad dekadę. Wiele zależy od stylu życia i ewentualnego leczenia.

Jak rozpoznać koniec menopauzy?

Koniec menopauzy rozpoznaje się głównie na podstawie ustąpienia objawów. Jeśli przez dłuższy czas nie wystąpiły już uderzenia gorąca czy inne symptomy, można uznać, że organizm się ustabilizował. Nie istnieje jedno badanie potwierdzające ten moment – tutaj istotna jest obserwacja swojego samopoczucia oraz konsultacja lekarska, która pomoże w interpretacji zmian.

Nietypowe objawy menopauzy

Uderzenia gorąca czy suchość pochwy to powszechnie znane objawy menopauzy, jednak warto pamiętać, że w tym czasie może pojawić się cała gama najróżniejszych, mniej oczywistych symptomów. W końcu każdy organizm reaguje inaczej na zmiany hormonalne, dlatego tak ważne jest, aby regularnie konsultować się z zaufanym lekarzem lub lekarką. Do nietypowych objawów menopauzy można zaliczyć między innymi:

• szumy uszne,
• parestezje (nieprawidłowe odczucia, takie jak mrowienie, drętwienie, „przebieganie prądu” pod skórą),
• nawracające infekcje pochwy,
• bolesne współżycie,
• bóle pleców,
• kołatanie serca,
• zawroty głowy,
• problemy z koncentracją i pamięcią,
• zespół suchego oka,
• obniżenie libido,
• wzdęcia,
• tkliwość piersi,
• łysienie,
• mgłę mózgową,
• przewlekłe plamienia lub krwawienia,
• bóle mięśni i stawów,
• spadek ostrości widzenia,
• nowe nietolerancje pokarmowe i alergie.

Objawy te mogą przypominać lub maskować inne schorzenia, dlatego w razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem.

Czy brak współżycia przyspiesza menopauzę?

Nie ma dowodów naukowych, które potwierdzałyby mit, że brak współżycia przyspiesza menopauzę. Proces ten jest regulowany głównie przez funkcjE jajników i czynniki genetyczne. I chociaż styl życia może oddziaływać na samopoczucie, nie ma wpływu na sam moment menopauzy. Aktywność seksualna może zwiększać komfort psychiczny, a nawet łagodzić niektóre z objawów, jednak nie jest czynnikiem decydującym o przebiegu menopauzy.

Jak długo trwają zawroty głowy przy menopauzie?

Zawroty głowy mogą pojawiać się okresowo przez kilka miesięcy lub lat w okolicach menopauzy. Są związane z wahaniami hormonów i zaburzeniami układu krążenia. Ich nasilenie bywa zmienne, jeśli jednak są uciążliwe, warto skonsultować je z lekarzem.

Czy plamienie po menopauzie jest naturalne?

To, czy ktoś miał plamienie po menopauzie, najczęściej (w 40-50% przypadków) wynika z łagodnych zmian endometrium lub pochwy. Należy jednak pamiętać, że regularne plamienie po menopauzie nie jest uznawane za normę i może mieć różne przyczyny – zarówno łagodne, jak i poważniejsze. Do najczęstszych należą:

• atrofia endometrium lub pochwy – oznacza ścieńczenie błony śluzowej z powodu niskiego poziomu estrogenu, co prowadzi do jej kruchości i mikrourazów.
• Polipy macicy lub szyjki macicy – to niewielkie narośla, które w 99% przypadków są łagodne, jednak mogą wykazywać cechy złośliwe.
• Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) – w takim przypadku mogą pojawiać się krwawienia z odstawienia.
• Hiperplazja (rozrost) endometrium – nadmierne pogrubienie wyściółki macicy.
• Nowotwory (5-10% przypadków), np. rak endometrium (trzonu macicy) lub rak szyjki macicy.
• Mięśniaki macicy – łagodne guzy nowotworowe, których ryzyko przekształcenia w mięsaka to zaledwie 0,1-0,8% przypadków.

Każde, nawet najmniejsze, jednorazowe plamienie czy brązowe upławy po roku od ostatniej miesiączki należy zgłosić lekarzowi ginekologii, który zazwyczaj zleca USG dopochwowe, biopsję endometrium i/lub histeroskopię. Warto pamiętać, że wcześnie wykryte zmiany, nawet nowotworowe, dają bardzo duże szanse na wyleczenie. Dlatego wczesna diagnostyka jest w takich przypadkach niezwykle ważna i żadnych objawów nie należy bagatelizować.

Jakie wyniki hormonów świadczą o menopauzie?

O menopauzie świadczą przede wszystkim:

• podwyższone FSH – hormon folikulotropowy to produkowany przez przysadkę mózgową hormon stymulujący dojrzewanie komórek jajowych u kobiet. FSH 25-30 mIU/ml zwykle oznacza okres okołomenopauzalny, a powyżej 40 mIU/ml – menopauzę.
• obniżony poziom estrogenów, czyli żeńskich hormonów płciowych (estradiol, estron, estriol), produkowanych głównie przez jajniki. Odpowiadają one za rozwój cech płciowych, regulację cyklu miesiączkowego, płodność, a także ochronę kości i układu krążenia. W menopauzie estradiol zwykle spada poniżej 30-50 pg/ml.
• wysoki poziom LH – LH to hormon luteinizujący, produkowany przez przysadkę mózgową. Reguluje funkcje rozrodcze i stymuluje owulację.
• Niskie AMH – hormon antymüllerowski to wskaźnik rezerwy jajnikowej (liczby pęcherzyków z komórkami jajowymi) u kobiet, która maleje z wiekiem, a w czasie menopauzy gwałtownie spada. Jest to marker określający potencjał rozrodczy kobiety.

Wyniki hormonalne są jednak zmienne w okresie przejściowym, a ich interpretacja zawsze wymaga kompleksowej diagnostyki i konsultacji medycznej.

Czy test na menopauzę jest wiarygodny?

Testy mierzą poziom FSH, ale jego poziom może się zmieniać – w okresie przejściowym wyniki bywają bardzo niestabilne. Test na menopauzę może więc być pomocnym wskaźnikiem, ale nie zastępuje diagnostyki lekarskiej.

Jaki poziom FSH wskazuje na menopauzę?

Poziom FSH powyżej około 25–30 IU/L sugeruje menopauzę. Wynik należy interpretować razem z objawami i wiekiem pacjentki, a jednorazowe badanie może nie być wystarczające. Czasami konieczne jest powtórzenie testu oraz ocenę lekarską całości obrazu klinicznego.

Jaki wynik LH świadczy o menopauzie?

Podwyższony poziom LH może wskazywać na menopauzę, jednak zwykle interpretuje się go razem z FSH. Prawidłowy zakres LH dla kobiet po menopauzie wynosi zazwyczaj od 7 do 60 IU/ml (mIU/ml), a często przyjmuje się wartości powyżej 11-30 IU/ml jako oznaczający menopauzę.

Jak odróżnić menopauzę od ciąży?

Chociaż objawy ciąży i menopauzy mogą być podobne, ich mechanizmy mocno się różnią. Ciąża wiąże się z obecnością hormonu hCG, a menopauza z podwyższonym stężeniem FSH. Dlatego warto wykonać test ciążowy oraz test menopauzalny. Zawsze najlepiej jednak udać się do lekarza, który pomoże rozwiać ewentualne wątpliwości.

Czy test na menopauzę wykaże ciążę?

Nie, test menopauzalny nie wykryje ciąży. Mierzy on poziom FSH, w przeciwieństwie do testów ciążowych, które wykrywają obecność gonadotropiny kosmówkowej (hCG), znanej jako hormon ciążowy.

Czy po menopauzie mięśniaki zanikają?

Mięśniaki często zmniejszają się po menopauzie. Wynika to ze spadku estrogenów, które stymulują ich wzrost. Nie zawsze jednak zanikają całkowicie, dlatego należy je monitorować.

Kiedy badanie hormonów?

Menopauza nie zawsze wymaga potwierdzenia wynikami laboratoryjnymi, chociaż warto wykonać je przy nieregularnych cyklach lub niepokojących objawach. Najczęściej oznacza się FSH, LH i estrogeny we krwi. Wyniki mogą się zmieniać, dlatego czasem badania należy wykonać kilkakrotnie.

Czy mężczyźni przechodzą menopauzę?

Nie, u mężczyzn nie występuje menopauza w takim samym znaczeniu, jak u kobiet. Dotyka ich tzw. andropauza, czyli stopniowy spadek testosteronu. Proces ten jest wolniejszy i mniej gwałtowny, a objawy są zwykle łagodniejsze niż w przypadku menopauzy.

Po jakim czasie można współżyć po menopauzie?

Nie ma żadnych przeciwwskazań, żeby ograniczać współżycie przed, w trakcie lub po menopauzie jeśli kobieta czuje się dobrze i ma ochotę na seks. Ewentualne problemy mogą wynikać z dyskomfortu, np. przez suchość pochwy. W takim przypadku wystarczy zaopatrzyć się w delikatny, nawilżający lubrykant na bazie wody, np. z kwasem hialuronowym, ektoiną, aloesem, rumiankiem i/lub kwasem mlekowym. Unikać należy substancji zapachowych i smakowych, które mogą powodować podrażnienia, oraz gliceryny, która przy częstym stosowaniu może wysuszać pochwę i sprzyjać infekcjom grzybiczym.

Czy po menopauzie można mieć orgazm?

Tak, chociaż zmiany hormonalne mogą wpływać na libido i reakcje organizmu, a także sprawiać, że do osiągnięcia orgazmu niezbędna jest większa i dłuższa niż wcześniej stymulacja. W przypadku problemów ze szczytowaniem po menopauzie ważne mogą okazać się zmiany w podejściu do współżycia, takie jak praca nad bliskością i intymnością, czułość do swojego ciała, uspokojenie natłoku myśli, seks tantryczny czy wprowadzenie gadżetów erotycznych.

Co na suchość pochwy przy menopauzie?

W przypadku suchości pochwy najczęściej stosuje się lubrykanty, żele, kremy i globulki nawilżające. W niektórych przypadkach pomocna jest też terapia hormonalna.

Czy przy menopauzie się tyje?

Wiele kobiet zauważa przyrost masy ciała w okresie klimakterium. Wynika to ze spowolnienia metabolizmu i zmian hormonalnych – tłuszcz częściej odkłada się wówczas w okolicy brzucha. Dobrze zbilansowana dieta, nawodnienie, ruch i odpowiednia ilość snu mogą jednak skutecznie temu przeciwdziałać.

Jak schudnąć z brzucha w menopauzie?

Jeśli zastanawiasz się jak zgubić brzuch w menopauzie, pomocna może okazać się konsultacja dietetyczna, uwzględniająca styl życia, zmieniające się potrzeby organizmu, nawyki żywieniowe oraz ewentualne niedobory. Kluczowe są:

• monitorowanie poziomu witamin i minerałów w organizmie oraz reagowanie na niedobory lub nadmiary,
• regularna aktywność fizyczna,
• ograniczenie cukru, soli i tłuszczy trans,
• odpowiednie nawadnianie organizmu,
• sen i redukcja stresu.

Proces odchudzania wymaga deficytu kalorycznego, dlatego w czasie menopauzy warto skupić się na budowaniu mięśni, które spalają więcej kalorii niż tłuszcz.

Jak złagodzić objawy menopauzy?

W łagodzeniu objawów menopauzy pomagają między innymi zdrowa dieta bogata w rośliny strączkowe, regularna aktywność fizyczna, odpowiednia ilość snu oraz czas przeznaczony na relaks i rozwój osobisty. W niektórych przypadkach stosuje się hormonalną terapię zastępczą lub preparaty roślinne*, które najczęściej zawierają takie składniki, jak:

• adaptogeny,
• pluskwica groniasta,
• czerwona koniczyna,
• kozłek lekarski,
• niepokalanek pospolity,
• szyszki chmielu,
• szałwia lekarska,
• melisa.

*Przyjmowanie suplementów należy jednak każdorazowo skonsultować z lekarzem.

Wsparciem organizmu w okresie menopauzy mogą też być fitoestrogeny (fitohormony), czyli naturalne związki roślinne, które naśladują działanie estrogenów i łączą się z ich receptorami zlokalizowanymi w endometrium, macicy, zrębie jajników, mózgu, kościach, naczyniach krwionośnych, jelitach i płucach. Fitoestrogeny mogą łagodzić niektóre z objawów występujących w czasie klimakterium, a ponadto wykazują właściwości przeciwutleniające, przeciwnowotworowe i przeciwzapalne. Często stanowią alternatywę lub uzupełnienie hormonalnej terapii zastępczej (co jednak każdorazowo wymaga konsultacji z lekarzem). Ich główne źródła to:

• soja (tofu, pasta miso, tempeh),
• czerwona koniczyna,
• siemię lniane,
• olej lnianym
• owoce morwy,
• kozieradka,
• chmiel,
• jagody,
• kawa,
• żurawina,
• lucerna,
• skórki winogron,
• czerwone wino (ale tylko otrzymane w wyniku fermentacji winogron ze skórką),
• strączki (ciecierzyca, fasola),
• zielona herbata,
• orzechy ziemne.

Jak długo trwa menopauza po usunięciu jajników?

Tzw. menopauza chirurgiczna po owariektomii lub histerektomii, w przeciwieństwie do naturalnej menopauzy, pojawia się z dnia na dzień – zaraz po wykonaniu zabiegu. Jej objawy zwykle zaczynają być odczuwalne w ciągu kilku następnych dni lub tygodni i często są bardziej nasilone, dlatego w wielu przypadkach stosuje się wówczas leczenie hormonalne pod kontrolą lekarza. Czas trwania objawów menopauzy chirurgicznej jest różny – od ok. 4 do nawet 10+ lat.

Czy jajniki zanikają po menopauzie?

Nie, jajniki nie zanikają po menopauzie. W czasie klimakterium zmniejszają jednak swój rozmiar oraz aktywność – przestają produkować komórki jajowe i pełnić funkcję rozrodczą.

Menopauza – ginekolog czy endokrynolog?

Z menopauzą najlepiej udać się do ginekologa, zwłaszcza na początku, aby potwierdzić stan i wykluczyć inne choroby. Jeśli objawy są bardzo uciążliwe lub występują silne zaburzenia hormonalne, idealnym rozwiązaniem jest ginekolog-endokrynolog, który łączy wiedzę z obu dziedzin. Z kolei endokrynolog ogólny pomoże przy bardziej złożonych problemach hormonalnych. Dobry specjalista (ginekolog lub ginekolog-endokrynolog) pomoże nie tylko zminimalizować objawy, ale także zapobiec długofalowym skutkom niedoboru estrogenów, takim jak osteoporoza czy choroby układu krążenia.

Jakiego specjalistę wybrać?

• Ginekolog to pierwsza osoba, do której należy się zgłosić. Przeprowadzi wywiad, badania (cytologia, USG) i może zaproponować hormonalną terapię zastępczą (HTZ).
• Ginekolog-Endokrynolog – najlepszy wybór, gdy menopauza przebiega z zaawansowanymi zaburzeniami hormonalnymi, silnymi objawami naczynioruchowymi (uderzenia gorąca) lub współistniejącymi chorobami tarczycy.
• Endokrynolog ogólny – może być potrzebny, jeśli menopauza wywołuje poważne, ogólnoustrojowe zaburzenia endokrynologiczne.

Czy w okresie menopauzy można mieć wkładkę?

Tak, wkładka domaciczna może wspierać kobiety w okresie okołomenopauzalnym, ponieważ zapewnia wysoką antykoncepcję, gdy płodność jest jeszcze nieregularna. W tym czasie najlepiej sprawdzają się wkładki hormonalne uwalniające lewonorgestrel, czyli syntetyczny progestagen, który:

• może łagodzić objawy menopauzy, takie jak uderzenia gorąca,
• zmniejsza obfite krwawienia w okresie perimenopauzy,
• zmniejsza wrażliwość endometrium na estrogeny i wykazuje działanie antyproliferacyjne (zapobiega rozrostowi),
• zabezpiecza przed skutkami ubocznymi terapii estrogenowej.

Jaki śluz w menopauzie jest naturalny?

Śluz w okresie menopauzy jest zazwyczaj rzadki, przezroczysty lub biały, a jego ilość znacznie maleje, co może prowadzić do uczucia suchości pochwy. Wynika to ze spadku estrogenów i może powodować dyskomfort, który skutecznie łagodzą nawilżające żele i kremy na menopauzę na bazie wody.

Czy przy menopauzie jest zimno?

Tak, niektóre kobiety w czasie menopauzy odczuwają uczucie zimna zamiast uderzeń gorąca lub tuż po nich. Jest to związane ze spadkiem estrogenów, który wpływa na podwzgórze – ośrodek termoregulacji w mózgu. W efekcie po uderzeniu gorąca i obfitym poceniu następuje gwałtowne ochłodzenie organizmu. Częstą przyczyną jest też spowolniona przemiana materii, która zmniejsza produkcję ciepła przez organizm.

Czy przy menopauzie bolą plecy?

Tak, bóle pleców często występują w okresie menopauzy. Wynika to głównie ze spadku poziomu estrogenów, które wpływają na elastyczność więzadeł, mięśni oraz gęstość kości, co prowadzi do sztywności, przeciążeń kręgosłupa i zwiększonego ryzyka osteoporozy. Najczęściej ból dotyczy odcinka lędźwiowego. Wzrost tkanki tłuszczowej i utrata masy mięśniowej mogą dodatkowo obciążać kręgosłup, dlatego tak ważne jest dbanie o regularną aktywność fizyczną, delikatne rozciąganie oraz ćwiczenia siłowe.

Czy w menopauzie bolą piersi?

Tak, w okresie menopauzy może pojawiać się ból piersi (mastalgia), wynikający głównie z wahań hormonalnych – nadmiaru estrogenów i niedoboru progesteronu. Objawia się obrzmieniem, wrażliwością i tkliwością, często promieniującą do pach. Stały ból piersi może być też wywołany przez zmiany włóknisto-torbielowate, stan zapalny, urazy, źle dopasowany biustonosz lub zażywanie niektórych leków. Jeśli ból jest jednostronny, ostry, utrzymuje się przez dłuższy czas, towarzyszy mu wyczuwalny guzek, zaczerwienienie, gorączka lub wydzielina z brodawki, konieczna jest konsultacja lekarska i wykonanie USG piersi lub mammografii.